{"id":7478,"date":"2024-06-20T06:51:47","date_gmt":"2024-06-20T06:51:47","guid":{"rendered":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/?page_id=7478"},"modified":"2026-02-06T19:31:07","modified_gmt":"2026-02-06T19:31:07","slug":"1570-02-22","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/1570-02-22\/","title":{"rendered":"1570 02 22"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-2 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-center\" style=\"font-size:31px\">1570 02 22 <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\" style=\"font-size:31px\">Augustinus Hunneus, Cornelius Reyneri Goudanus and Johanes W. Harlemius (Leuven) to Benito Arias Montano (Antwerp) <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\" style=\"font-size:22px\">22 February 1570<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:28px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-1 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<div class=\"wp-block-cover is-light wp-duotone-unset-1\" style=\"min-height:103px;aspect-ratio:unset;\"><span aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-cover__background has-background-dim-10 has-background-dim\"><\/span><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1127\" height=\"423\" class=\"wp-block-cover__image-background wp-image-606\" alt=\"\" src=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-Gysbrechts-1.jpg\" data-object-fit=\"cover\" srcset=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-Gysbrechts-1.jpg 1127w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-Gysbrechts-1-300x113.jpg 300w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-Gysbrechts-1-1024x384.jpg 1024w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-Gysbrechts-1-768x288.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1127px) 100vw, 1127px\" \/><div class=\"wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-center has-white-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong>METADATA<\/strong><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text\/html; charset=UTF-8\">\n   \n   \n      <div style=\"background-color:White;border:solid 1px DimGrey;border-radius:5px;\">\n         <div style=\"margin-left: 15px; color: #1C1C1C;\">\n            <p><b>Identifier: <\/b>1570 02 22<\/p>\n         <\/div>\n         <div style=\"margin-left: 15px; color: #1C1C1C;\">\n            <p><b>Incipit: <\/b>Placuit nobis uehementer consilium tuum&#8230;<\/p>\n         <\/div>\n         <div style=\"margin-left: 15px\">\n            <p><b>Manuscripts: <\/b><\/p>\n            <ul>\n               (O) KBS, Ms. A 902, ff. 65r-66v. \n               <\/ul>\n         <\/div>\n         <div style=\"margin-left: 15px\">\n            <p><b>Prints: <\/b><\/p>\n            <ul>(E1) Mac\u00edas, <i>La Biblia Pol\u00edglota de Amberes<\/i>, pp. 176-179;  (E2) Dom\u00ednguez, <i>Correspondencia<\/i>, I, 362-367.<\/ul>\n         <\/div>\n         <div style=\"margin-left: 15px\">\n            <p><b>Critical edition, translation and notes: <\/b>Baldomero Mac\u00edas Rosendo <\/p>\n         <\/div>\n         <div style=\"margin-left: 15px\">\n            <p><b>Codification and digital edition: <\/b>Antonio D\u00e1vila P\u00e9rez<\/p>\n         <\/div>\n      <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p><strong>SUMMARY<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Censors of Leuven approve that a Latin translation of the Greek New Testament is added in a separate volume, as has been done with the Hebrew text of the Old Testament. This is not a detriment to the Bible, for the Vulgate will be printed next to the Old and New Testament in the main volumes. In addition, this independent volume can be easily sold among those who do not have money to buy the whole Bible.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>COMMENT<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>BAM and his collaborators were aware of the imperfections of the Vulgate. However, the king's instructions in this regard were clear enough. The translation of Saint Jerome had to occupy the place that tradition and the Council of Trent had assigned it. And in fact, the simple rumor of including a translation different from the Vulgate had triggered the previous year the reaction of the most rigorous sectors led by the Salamancan professor Le\u00f3n de Castro. Despite everything, BAM, seduced by the means and men at his disposal, will try to erect a monument to biblical scholarship through the Polyglot. It was not a question of reprinting the Polyglot of Alcal\u00e1, since such a waste of means and wisdom was not necessary for this purpose; An attempt will be made to refine Cisneros' work and to perfect it as much as the advances in Philology allow. In this sense, the three volumes of the <em>Apparatus<\/em> will become the appropriate means to reconcile these aspirations with real demands. Here he will give free rein to his own erudition and that of his team of collaborators.<\/p>\n\n\n\n<p>The seventh volume, second of the <em>Apparatus<\/em>, includes the Old Testament in Hebrew with an interlinear Latin translation, adapted from the edition of Santes Pagnino by BAM, F. Rafelengius and the Le F\u00e8vre de la Boderie brothers; and the Greek New Testament with BAM's interlinear Latin translation. These original texts differ in some points from those offered in the first five volumes, where the body of the Bible is collected.<\/p>\n\n\n\n<p>The handwriting of this letter, not autographic (except for the signatures of the three censors), matches that of the previous letter <a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/1570-02-15\/\">1570 02 15<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><strong>FACSIMILE<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-3 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-zoooom\"><img decoding=\"async\" width=\"694\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-65r-694x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7472\" srcset=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-65r-694x1024.jpg 694w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-65r-203x300.jpg 203w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-65r-768x1133.jpg 768w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-65r-1041x1536.jpg 1041w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-65r-8x12.jpg 8w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-65r.jpg 1300w\" sizes=\"(max-width: 694px) 100vw, 694px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>KBS Ms. A 902, f. 65r<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-zoooom\"><img decoding=\"async\" width=\"688\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-66v-688x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7473\" srcset=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-66v-688x1024.jpg 688w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-66v-201x300.jpg 201w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-66v-768x1144.jpg 768w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-66v-1032x1536.jpg 1032w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-66v-8x12.jpg 8w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-66v.jpg 1274w\" sizes=\"(max-width: 688px) 100vw, 688px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>KBS Ms. A 902, f. 66v<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:84px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:0px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-4 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<b>TEXT AND CRITICAL APPARATUS (VISUALIZATION OF XML-TEI MARKUP)<\/b>\n  \n   \n     \n   \n   \n     \n   \n   \n   \n      <meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text\/html; charset=UTF-8\">\n      <!--THIS FILE IS GENERATED FROM AN XML MASTER. DO NOT EDIT (5)--><title>La correspondencia de Benito Arias Montano: edici\u00f3n cr\u00edtica digital \u2014 Agust\u00edn Huneo, Cornelio Reyneri Goudano y Juan Harlemio (Lovaina) a Benito Arias Montano (Amberes) &#8211; 22 de febrero de 1570 <\/title><meta name=\"author\" content=\"Juan Harlemio\">\n      <meta name=\"generator\" content=\"Text Encoding Initiative Consortium XSLT stylesheets\">\n      <meta name=\"DC.Title\" content=\"La correspondencia de Benito Arias Montano: edici\u00f3n cr\u00edtica digital \u2014 Agust\u00edn Huneo, Cornelio Reyneri Goudano y Juan Harlemio (Lovaina) a Benito Arias Montano (Amberes) - 22 de febrero de 1570\">\n      <meta name=\"DC.Type\" content=\"Text\">\n      <meta name=\"DC.Format\" content=\"text\/html\"><link href=\"http:\/\/nl.ijs.si\/tei\/convert\/profiles\/test\/html\/jsi-tei.css\" rel=\"stylesheet\" type=\"text\/css\"><link rel=\"stylesheet\" media=\"print\" type=\"text\/css\" href=\"https:\/\/www.tei-c.org\/release\/xml\/tei\/stylesheet\/tei-print.css\">\n   \n      <div class=\"stdheader autogenerated\">\n         \n      <\/div>\n      <section class=\"source\" id=\"index.xml-group.1_text.1\">\n         \n         \n         <div class=\"tei_body\"><br><br>\n            <div class=\"pagebreak\" id=\"index.xml-pb-w20109195ab2b5b1b1b3b1\"><a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-66v.jpg\" target=\"_blank\" onclick=\"window.open(this.href, this.target, 'width=400,height=600'); return false;\" rel=\"noopener\">[f. 66v]<\/a><\/div>\n            <div class=\"address\" id=\"index.xml-group.1_text.1_body.1_div.1\">\n               <h5><span class=\"head\">[<i>Sobrescrito<\/i>:]<\/span><\/h5>\n               <div>Insigni pietate ac eruditione uiro domino <span title=\"tei:choice\" class=\"tei_choice\"><span title=\"tei:sic\" class=\"tei_sic\">D.<\/span><span title=\"tei:corr\" class=\"tei_corr\">B<span title=\"tei:expan\" class=\"tei_expan\"><span class=\"ex\">enedicto<\/span><\/span><\/span><\/span> Ariae Montano, theologo profundiss<span title=\"tei:expan\" class=\"tei_expan\"><span class=\"ex\">im<\/span><\/span>o ac Philippi Catholici Regis <span title=\"tei:supplied\" class=\"tei_supplied\">lega<\/span>to. Antuerpiam.\n               <\/div>\n            <\/div>\n            <div class=\"annotation\" id=\"index.xml-group.1_text.1_body.1_div.2\">\n               <h5><span class=\"head\">[<i>Anotado por BAM, en el margen, con escritura transversal<\/i>:]<\/span><\/h5>\n               <div>Louanio 1570. Censorum. 22 Februarii.<\/div>\n            <\/div>\n            <div class=\"main_content\" id=\"index.xml-group.1_text.1_body.1_div.3\">\n               \n               <div class=\"pagebreak\" id=\"index.xml-pb-w20109195ab2b5b1b1b3b7b1\"><a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-65r.jpg\" target=\"_blank\" onclick=\"window.open(this.href, this.target, 'width=400,height=600'); return false;\" rel=\"noopener\">[f. 65r]<\/a><\/div>\n               <div class=\"opener\">S<span title=\"tei:expan\" class=\"tei_expan\"><span class=\"ex\">alutem<\/span><\/span> p<span title=\"tei:expan\" class=\"tei_expan\"><span class=\"ex\">lurimam<\/span><\/span> d<span title=\"tei:expan\" class=\"tei_expan\"><span class=\"ex\">icunt<\/span><\/span>.\n               <\/div>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">1<\/span>] Placuit nobis uehementer consilium tuum, uir doctissime, ut quemadmodum in Veteri\n                  Testamento pro Bibliorum Regiorum complemento seorsim<a class=\"notelink\" href=\"#App1\"><sup>1<\/sup><\/a> in uno uolumine imprimitur textus Hebraeus,<a class=\"notelink\" href=\"#App2\"><sup>2<\/sup><\/a> adiunctis difficilioribus thematibus in margine et imposita uersione Latina Pagnini,\n                  sic et textus Graecus Noui Testamenti in eodem uolumine habeat in margine difficiliora\n                  themata et supra impositam<a class=\"notelink\" href=\"#App3\"><sup>3<\/sup><\/a> ad uerbum Latinam translationem. Vnde fiet ut hinc<a class=\"notelink\" href=\"#App4\"><sup>4<\/sup><\/a> Latini Graece et Graeci Latine discere possint. [<span style=\"font-weight:bold\">2<\/span>] Quam ob caussam ita seruandus erit idiotismus Graecae linguae ut non negligatur\n                  o<span class=\"tei_expan\" title=\"tei:expan\"><span class=\"ex\">mn<\/span><\/span>i<span class=\"tei_expan\" title=\"tei:expan\"><span class=\"ex\">n<\/span><\/span>o Latinae linguae proprietas, ne qui latine discere uolunt barbariem hauriant.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">3<\/span>] Nec laedetur hac ratione Bibliorum Regiorum auctoritas uel integritas magis in Nouo\n                  Testamento quam sit factum in Veteri. Nam sicut in Nouo non est aliqua futura Latina\n                  uersio respondens Graeco textui p<span class=\"tei_expan\" title=\"tei:expan\"><span class=\"ex\">rae<\/span><\/span>ter uersionem Vulgatam d<span class=\"tei_expan\" title=\"tei:expan\"><span class=\"ex\">iui<\/span><\/span> <span class=\"tei_persName\" title=\"tei:name[@type=&quot;person&quot;]\">Hieronimi<\/span>, ita nec in Veteri Testamento alia fuit uersio posita e regione Hebraici textus quam\n                  eadem d<span class=\"tei_expan\" title=\"tei:expan\"><span class=\"ex\">iui<\/span><\/span> <span class=\"tei_persName\" title=\"tei:name[@type=&quot;person&quot;]\">Hieronimi<\/span>, quae, sicut in Nouo nonnunquam<a class=\"notelink\" href=\"#App5\"><sup>5<\/sup><\/a> a Graeco, sic in Veteri non rarius ab Hebraeo dissidere uidetur.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">4<\/span>] Porro si in hac re aliquanto maiores<a class=\"notelink\" href=\"#App6\"><sup>6<\/sup><\/a> sumptus faciat <span class=\"tei_persName\" title=\"tei:name[@type=&quot;person&quot;]\">Plantinus<\/span>, speramus eosdem facile refundendos, dum huius uoluminis tanquam<a class=\"notelink\" href=\"#App7\"><sup>7<\/sup><\/a> complementi et quasi Bibliorum magnorum epitomes plura exemplaria diuendet. [<span style=\"font-weight:bold\">5<\/span>] Nam pauperes<a class=\"notelink\" href=\"#App8\"><sup>8<\/sup><\/a> qui non sufficiunt illis magnis Bibliis emendis, hoc uolumen, ex quo uniuersum textum\n                  Hebraicum Veteris Testamenti et Graecum Noui sunt lecturi et intellecturi, minori\n                  sumptu sunt sibi comparaturi.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">6<\/span>] Hanc nostram respondendi libertatem eo candore animi humanitas uestra suscipiat,\n                  quo a nobis profecta est.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">7<\/span>] His paucis uale, uir humanissime et litteratissime, teque a nobis amari atque coli\n                  persuasissimum habe.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">8<\/span>] Raptim Louanio, ex magno collegio theologorum, ipso cathedrae Petri, 1570.\n               <\/p>\n               <div class=\"closer\">\n                  <div class=\"signed\">Vobis deditissimi <span title=\"tei:name[@type=&quot;person&quot;]\" class=\"tei_persName\">Aug<span title=\"tei:expan\" class=\"tei_expan\"><span class=\"ex\">ustinus<\/span><\/span> Hunnaeus<\/span>, <span title=\"tei:name[@type=&quot;person&quot;]\" class=\"tei_persName\">Cornelius Reyneri Goudanus<\/span>, <span title=\"tei:name[@type=&quot;person&quot;]\" class=\"tei_persName\">Iohannes Wilhelmi Harlemius<\/span>.\n                  <\/div>\n               <\/div>\n            <\/div>\n         <\/div>\n      <\/section>\n      \n      <div class=\"appcrit\">\n         <div class=\"app\" id=\"App1\"><span class=\"lemma\">seorsim<\/span>] <span class=\"lemmawitness\">O, E2<\/span>; seorsum (E1)\n         <\/div>\n         <div class=\"app\" id=\"App2\"><span class=\"lemma\">Hebraeus<\/span>] <span class=\"lemmawitness\">O, E2<\/span>; Hebraicus (E1)\n         <\/div>\n         <div class=\"app\" id=\"App3\"><span class=\"lemma\">supra impositam<\/span>] <span class=\"lemmawitness\">O, E1<\/span>; superimpositam (E2)\n         <\/div>\n         <div class=\"app\" id=\"App4\"><span class=\"lemma\">hinc<\/span>] <span class=\"lemmawitness\">O, E2<\/span>; haec (E1)\n         <\/div>\n         <div class=\"app\" id=\"App5\"><span class=\"lemma\">nonnunquam<\/span>] <span class=\"lemmawitness\">O, E1<\/span>; non nunquam (E2)\n         <\/div>\n         <div class=\"app\" id=\"App6\"><span class=\"lemma\">maiores<\/span>] <span class=\"lemmawitness\">O, E2<\/span>; maioris (E1)\n         <\/div>\n         <div class=\"app\" id=\"App7\"><span class=\"lemma\">tanquam<\/span>] <span class=\"lemmawitness\">O, E2<\/span>; tamquam (E1)\n         <\/div>\n         <div class=\"app\" id=\"App8\"><span class=\"lemma\">pauperes<\/span>] <span class=\"lemmawitness\">O, E2<\/span>; pauperis (E1)\n         <\/div>\n      <\/div>\n      <div class=\"stdfooter autogenerated\">\n         <div class=\"footer\">\n            <!--standard links to project, institution etc--><a class=\"plain\" href=\"\/en\/\"><\/a> \n         <\/div>\n         \n            <!--\n Generated from index.xml using XSLT stylesheets version 7.56.0\n\t\t based on http:\/\/www.tei-c.org\/Stylesheets\/\n\t\t on 2024-06-19T09:10:51Z.\n\t\t SAXON HE 9.8.0.15.\n\t\t   -->\n      <\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:56px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"735\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Biblia-Sacra-tomo-VII-1-735x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7493\" srcset=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Biblia-Sacra-tomo-VII-1-735x1024.jpg 735w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Biblia-Sacra-tomo-VII-1-215x300.jpg 215w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Biblia-Sacra-tomo-VII-1-768x1069.jpg 768w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Biblia-Sacra-tomo-VII-1-9x12.jpg 9w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Biblia-Sacra-tomo-VII-1.jpg 808w\" sizes=\"(max-width: 735px) 100vw, 735px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Cover of the Greek NT edition with the Latin version interlinear. <em>Apparatus Sacer<\/em> of the Royal Bible (1572). <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<b>TRANSLATION INTO SPANISH <br>AND NOTES<br><\/b>\n   \n    \n   \n   \n   \n      <meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text\/html; charset=UTF-8\">\n      <!--THIS FILE IS GENERATED FROM AN XML MASTER. DO NOT EDIT (5)--><title>La correspondencia de Benito Arias Montano: edici\u00f3n cr\u00edtica digital \u2014 Agust\u00edn Huneo, Cornelio Reyneri Goudano y Juan Harlemio (Lovaina) a Benito Arias Montano (Amberes) &#8211; 22 de febrero de 1570 <\/title><meta name=\"author\" content=\"Juan Harlemio\">\n      <meta name=\"generator\" content=\"Text Encoding Initiative Consortium XSLT stylesheets\">\n      <meta name=\"DC.Title\" content=\"La correspondencia de Benito Arias Montano: edici\u00f3n cr\u00edtica digital \u2014 Agust\u00edn Huneo, Cornelio Reyneri Goudano y Juan Harlemio (Lovaina) a Benito Arias Montano (Amberes) - 22 de febrero de 1570\">\n      <meta name=\"DC.Type\" content=\"Text\">\n      <meta name=\"DC.Format\" content=\"text\/html\"><link href=\"http:\/\/nl.ijs.si\/tei\/convert\/profiles\/test\/html\/jsi-tei.css\" rel=\"stylesheet\" type=\"text\/css\"><link rel=\"stylesheet\" media=\"print\" type=\"text\/css\" href=\"https:\/\/www.tei-c.org\/release\/xml\/tei\/stylesheet\/tei-print.css\">\n   \n      <div class=\"stdheader autogenerated\">\n         \n      <\/div>\n      \n      <section class=\"translation\" id=\"index.xml-group.1_text.2\">\n        \n         <div class=\"tei_body\"><br><br>\n            <div class=\"pagebreak\" id=\"index.xml-pb-w20109195ab2b5b1b3b1b1\"><a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-66v.jpg\" target=\"_blank\" onclick=\"window.open(this.href, this.target, 'width=400,height=600'); return false;\" rel=\"noopener\">[f. 66v]<\/a><\/div>\n            <div class=\"address\" id=\"index.xml-group.1_text.2_body.1_div.1\">\n               <h5><span class=\"head\">[<i>Sobrescrito<\/i>:]<\/span><\/h5>\n               <div>Al se\u00f1or Benito<a id=\"reference1\" class=\"link_ref\" href=\"#note1\" title=\"1 Como se\u00f1alamos en la edici\u00f3n cr\u00edtica en el sobrescrito del original se lee claramente la letra D. como inicial del nombre de ...\">1<\/a> Arias Montano, de insigne piedad y erudici\u00f3n, te\u00f3logo muy versado y legado del Rey\n                  Cat\u00f3lico Felipe. Amberes.\n               <\/div>\n            <\/div>\n            <div class=\"annotation\" id=\"index.xml-group.1_text.2_body.1_div.2\">\n               <h5><span class=\"head\">[Anotado por BAM, en el margen, con escritura transversal:]<\/span><\/h5>\n               <div>Lovaina 1570. De los censores, 22 de febrero.<\/div>\n            <\/div>\n            <div class=\"main_content\" id=\"index.xml-group.1_text.2_body.1_div.3\">\n               \n               <div class=\"pagebreak\" id=\"index.xml-pb-w20109195ab2b5b1b3b1b7b1\"><a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-65r.jpg\" target=\"_blank\" onclick=\"window.open(this.href, this.target, 'width=400,height=600'); return false;\" rel=\"noopener\">[f. 65r]<\/a><\/div>\n               <div class=\"opener\">Un saludo muy cordial.<\/div>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">1<\/span>] Nos ha agradado mucho, doct\u00edsimo var\u00f3n, la idea de vuestra merced de que al igual\n                  que el texto hebreo se est\u00e1 imprimiendo en el Viejo Testamento en un volumen aparte\n                  como complemento de la Biblia Regia, a\u00f1adiendo en el margen los temas m\u00e1s dif\u00edciles\n                  y poniendo encima la traducci\u00f3n latina de Pagnino,<a class=\"link_ref\" id=\"reference2\" href=\"#note2\" title=\"2 En efecto uno de los tres vol\u00famenes del Apparatus Sacer inclu\u00eda el Antiguo Testamento en hebreo con traducci\u00f3n latina interli...\">2<\/a> del mismo modo y en ese mismo volumen, el texto griego del Nuevo Testamento tenga\n                  en el margen los temas m\u00e1s dif\u00edciles y encima una traducci\u00f3n literal en lat\u00edn,<a class=\"link_ref\" id=\"reference3\" href=\"#note3\" title=\"3 El t\u00edtulo de esta edici\u00f3n del texto griego del Nuevo Testamento con traducci\u00f3n latina interlinear de BAM fue del siguiente te...\">3<\/a> lo que permitir\u00e1 que, a partir de ah\u00ed, los latinos puedan aprender griego, y los\n                  griegos lat\u00edn. [<span style=\"font-weight:bold\">2<\/span>] Y con este prop\u00f3sito se deber\u00e1n salvar los giros propios de la lengua griega de\n                  modo que no se descuide completamente la propiedad de la lengua latina, a fin de que\n                  los que quieran aprenderlo en lat\u00edn no se atiborren de barbarismos.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">3<\/span>] Y la autoridad e integridad de la Biblia Regia no sufrir\u00e1 por este motivo mayor\n                  menoscabo en el Nuevo Testamento que el experimentado en el Viejo. Pues igual que\n                  en el Nuevo no ir\u00e1 ninguna otra traducci\u00f3n latina que recoja el texto griego excepto\n                  la Vulgata de san Jer\u00f3nimo, del mismo modo en el Viejo Testamento no se ha contrapuesto\n                  ninguna otra al texto hebreo salvo la de san Jer\u00f3nimo, la cual parece apartarse del\n                  griego en el Nuevo Testamento no menos que del hebreo en el Viejo.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">4<\/span>] Ahora bien, si esto incrementa el gasto que tiene que hacer Plantino, confiamos\n                  en que lo amortizar\u00e1 f\u00e1cilmente en tanto que vender\u00e1 mayor n\u00famero de ejemplares de\n                  este volumen, que es como el complemento y casi el compendio de la Biblia Pol\u00edglota.\n                  [<span style=\"font-weight:bold\">5<\/span>] Pues los pobres, que no pueden comprar esa biblia grande, se procurar\u00e1n con un desembolso\n                  menor este volumen en el que podr\u00e1n leer y conocer todo el texto hebreo del Antiguo\n                  Testamento y el griego del Nuevo.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">6<\/span>] Que la humanidad de vuestras mercedes reciba esta libertad que nos hemos permitido\n                  con nuestra respuesta con la misma sencillez con que la hemos manifestado.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">7<\/span>] Con esta pocas palabras nos despedimos, human\u00edsimo y erudit\u00edsimo var\u00f3n, y tenga\n                  por seguros nuestra amistad y nuestro trato.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">8<\/span>] Apresuradamente, desde Lovaina, desde el gran colegio de te\u00f3logos, el mismo d\u00eda\n                  de la c\u00e1tedra de San Pedro, 1570.\n               <\/p>\n               <div class=\"closer\">\n                  <div class=\"signed\">Afectuosamente suyo, Agust\u00edn Huneo, Cornelio Reyneri de Gouda, Juan Willems Harlemio. <\/div>\n               <\/div>\n            <\/div>\n         <\/div>\n         <div class=\"tei_back\">\n            <div class=\"notes\" id=\"index.xml-group.1_text.2_back.1_div.1\">\n             \n               <div class=\"note\" id=\"note1\"><span class=\"noteLabel\">Note: <\/span><a class=\"link_ref\" href=\"#reference1\" title=\"1\">1<\/a> Como se\u00f1alamos en la edici\u00f3n cr\u00edtica, en el sobrescrito del original se lee claramente\n                  la letra \u00abD.\u00bb, como inicial del nombre de pila de Arias Montano. Nosotros hemos consignado\n                  en el texto latino esta lectura, que parece un lapsus, y la correcci\u00f3n de la misma\n                  en \u00abB.\u00bb\n               <\/div>\n               <div class=\"note\" id=\"note2\"><span class=\"noteLabel\">Note: <\/span><a class=\"link_ref\" href=\"#reference2\" title=\"2\">2<\/a> En efecto, uno de los tres vol\u00famenes del <span class=\"titlem\">Apparatus Sacer<\/span> inclu\u00eda el Antiguo Testamento en hebreo con traducci\u00f3n latina interlinear revisada\n                  a partir de la de Sanctes Pagnino y el Nuevo Testamento en griego con traducci\u00f3n latina\n                  interlinear de BAM a partir de la la Vulgata. En el <i>ordo librorum<\/i> impreso en el primer volumen de la Biblia Regia la traducci\u00f3n interlinear del Viejo\n                  y Nuevo Testamento aparece en el volumen s\u00e9ptimo junto con el tratado <span class=\"titlem\">Communes et familiares Hebraicae linguae idiotismi<\/span>. No obstante, L. Voet \u2013 J. Voet-Grisolle en <span class=\"titlem\">The Plantin Press (1555-1589): a Bibliography of the Works Printed and Published by\n                     Christopher Plantin at Antwerp and Leiden<\/span>, 6 vols., Amsterdam 1980-1983, I, p. 294 explican que pudo haber un cambio de opini\u00f3n\n                  en cuanto al orden de los vol\u00famenes del <i>Apparatus<\/i> cuando ya estaba impreso todo el primer\n                  volumen. Con objeto de dejar un volumen del <i>Apparatus<\/i> dedicado por completo a la edici\u00f3n\n                  de una nueva Biblia en sus lenguas originales con traducci\u00f3n latina interlinear, los <span class=\"titlem\">Idiotismi<\/span> pasaron a ocupar el primer lugar del volumen octavo (tercero del <i>Apparatus<\/i>), y la nueva\n                  Biblia aparece recogida en muchos cat\u00e1logos como el volumen sexto. El t\u00edtulo de esta\n                  edici\u00f3n del texto hebreo del Antiguo Testamento con traducci\u00f3n latina interlinear\n                  fue el de <span class=\"titlem\">Hebraicorum Bibliorum Veteris Testamenti Latina interpretatio, opera olim Xantis Pagnini\n                     Lucensis: nunc uero Benedicti Ariae Montani Hispalensis, Francisci Raphelengii Alnetani,\n                     Guidonis et Nicolai Fabriciorum Boderianorum fratrum collato studio, ad Hebraicam\n                     dictionem diligentissime expensa, censorum Louaniensium iudicio examinata et Academiae\n                     sufragio comprobata ad Regii Sacri operis commoditatem et apparatum<\/span>.\n               <\/div>\n               <div class=\"note\" id=\"note3\"><span class=\"noteLabel\">Note: <\/span><a class=\"link_ref\" href=\"#reference3\" title=\"3\">3<\/a> El t\u00edtulo de esta edici\u00f3n del texto griego del Nuevo Testamento con traducci\u00f3n latina\n                  interlinear de BAM fue del siguiente tenor: <span class=\"titlem\">Nouum Testamentum Graece cum uulgata interpretatione Latina Graece contextus lineis\n                     inserta: Quae quidem interpretatio cum a Graecarum dictionum proprietate discedit,\n                     sensum, uidelicet, magis quam uerba exprimens, in margine libri est collocata atque\n                     alia B. Ariae Montani Hispalensis opera e uerbo reddita ac diuerso characterum genere\n                     distincta, Louaniensium uero censorum iudicio et totius Academiae calculis comprobata,\n                     in eius est substituta locum. <\/span><\/div>\n            <\/div>\n         <\/div>\n      <\/section>\n      \n      <div class=\"stdfooter autogenerated\">\n         <div class=\"footer\">\n            <!--standard links to project, institution etc--><a class=\"plain\" href=\"\/en\/\"><\/a> \n         <\/div>\n         \n            <!--\n Generated from index.xml using XSLT stylesheets version 7.56.0\n\t\t based on http:\/\/www.tei-c.org\/Stylesheets\/\n\t\t on 2024-06-19T09:10:51Z.\n\t\t SAXON HE 9.8.0.15.\n\t\t   -->\n      <\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:47px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<b>TEXT (WITHOUT VISUALIZATION OF <br>XML-TEI MARKUP)<br><\/b>\n   \n  \n   <meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text\/html; charset=UTF-8\">\n      <!--THIS FILE IS GENERATED FROM AN XML MASTER. DO NOT EDIT (5)--><title>La correspondencia de Benito Arias Montano: edici\u00f3n cr\u00edtica digital \u2014 Agust\u00edn Huneo, Cornelio Reyneri Goudano y Juan Harlemio (Lovaina) a Benito Arias Montano (Amberes) &#8211; 22 de febrero de 1570 <\/title><meta name=\"author\" content=\"Juan Harlemio\">\n      <meta name=\"generator\" content=\"Text Encoding Initiative Consortium XSLT stylesheets\">\n      <meta name=\"DC.Title\" content=\"La correspondencia de Benito Arias Montano: edici\u00f3n cr\u00edtica digital \u2014 Agust\u00edn Huneo, Cornelio Reyneri Goudano y Juan Harlemio (Lovaina) a Benito Arias Montano (Amberes) - 22 de febrero de 1570\">\n      <meta name=\"DC.Type\" content=\"Text\">\n      <meta name=\"DC.Format\" content=\"text\/html\"><link href=\"http:\/\/nl.ijs.si\/tei\/convert\/profiles\/test\/html\/jsi-tei.css\" rel=\"stylesheet\" type=\"text\/css\"><link rel=\"stylesheet\" media=\"print\" type=\"text\/css\" href=\"https:\/\/www.tei-c.org\/release\/xml\/tei\/stylesheet\/tei-print.css\">\n   \n      <div class=\"stdheader autogenerated\">\n         \n      <\/div>\n      <section class=\"source\" id=\"index.xml-group.1_text.1\">\n         \n         \n         <div class=\"tei_body\"><br><br>\n            <div class=\"pagebreak\" id=\"index.xml-pb-w20109195ab2b5b1b1b3b1\"><a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-66v.jpg\" target=\"_blank\" onclick=\"window.open(this.href, this.target, 'width=400,height=600'); return false;\" rel=\"noopener\">[f. 66v]<\/a><\/div>\n            <div class=\"address\" id=\"index.xml-group.1_text.1_body.1_div.1\">\n               <h5><span class=\"head\">[<i>Sobrescrito<\/i>:]<\/span><\/h5>\n               <div>Insigni pietate ac eruditione uiro domino Benedicto Ariae Montano, theologo profundissimo ac Philippi Catholici Regis legato. Antuerpiam.\n               <\/div>\n            <\/div>\n            <div class=\"annotation\" id=\"index.xml-group.1_text.1_body.1_div.2\">\n               <h5><span class=\"head\">[<i>Anotado por BAM, en el margen, con escritura transversal<\/i>:]<\/span><\/h5>\n               <div>Louanio 1570. Censorum. 22 Februarii.<\/div>\n            <\/div>\n            <div class=\"main_content\" id=\"index.xml-group.1_text.1_body.1_div.3\">\n               \n               <div class=\"pagebreak\" id=\"index.xml-pb-w20109195ab2b5b1b1b3b7b1\"><a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/KBS-A-902-f-65r.jpg\" target=\"_blank\" onclick=\"window.open(this.href, this.target, 'width=400,height=600'); return false;\" rel=\"noopener\">[f. 65r]<\/a><\/div>\n               <div class=\"opener\">Salutem plurimam dicunt.\n               <\/div>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">1<\/span>] Placuit nobis uehementer consilium tuum, uir doctissime, ut quemadmodum in Veteri\n                  Testamento pro Bibliorum Regiorum complemento seorsim in uno uolumine imprimitur textus Hebraeus, adiunctis difficilioribus thematibus in margine et imposita uersione Latina Pagnini,\n                  sic et textus Graecus Noui Testamenti in eodem uolumine habeat in margine difficiliora\n                  themata et supra impositam ad uerbum Latinam translationem. Vnde fiet ut hinc Latini Graece et Graeci Latine discere possint. [<span style=\"font-weight:bold\">2<\/span>] Quam ob caussam ita seruandus erit idiotismus Graecae linguae ut non negligatur\n                  omnino Latinae linguae proprietas, ne qui latine discere uolunt barbariem hauriant.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">3<\/span>] Nec laedetur hac ratione Bibliorum Regiorum auctoritas uel integritas magis in Nouo\n                  Testamento quam sit factum in Veteri. Nam sicut in Nouo non est aliqua futura Latina\n                  uersio respondens Graeco textui praeter uersionem Vulgatam diui Hieronimi, ita nec in Veteri Testamento alia fuit uersio posita e regione Hebraici textus quam\n                  eadem diui Hieronimi, quae, sicut in Nouo nonnunquam a Graeco, sic in Veteri non rarius ab Hebraeo dissidere uidetur.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">4<\/span>] Porro si in hac re aliquanto maiores sumptus faciat Plantinus, speramus eosdem facile refundendos, dum huius uoluminis tanquam complementi et quasi Bibliorum magnorum epitomes plura exemplaria diuendet. [<span style=\"font-weight:bold\">5<\/span>] Nam pauperes qui non sufficiunt illis magnis Bibliis emendis, hoc uolumen, ex quo uniuersum textum\n                  Hebraicum Veteris Testamenti et Graecum Noui sunt lecturi et intellecturi, minori\n                  sumptu sunt sibi comparaturi.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">6<\/span>] Hanc nostram respondendi libertatem eo candore animi humanitas uestra suscipiat,\n                  quo a nobis profecta est.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">7<\/span>] His paucis uale, uir humanissime et litteratissime, teque a nobis amari atque coli\n                  persuasissimum habe.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">8<\/span>] Raptim Louanio, ex magno collegio theologorum, ipso cathedrae Petri, 1570.\n               <\/p>\n               <div class=\"closer\">\n                  <div class=\"signed\">Vobis deditissimi Augustinus, Cornelius Reyneri Goudanus, Iohannes Wilhelmi Harlemius.\n                  <\/div>\n               <\/div>\n            <\/div>\n         <\/div>\n      <\/section>\n      \n      \n      <div class=\"stdfooter autogenerated\">\n         <div class=\"footer\">\n            <!--standard links to project, institution etc--><a class=\"plain\" href=\"\/en\/\"><\/a> \n         <\/div>\n         \n            <!--\n Generated from index.xml using XSLT stylesheets version 7.56.0\n\t\t based on http:\/\/www.tei-c.org\/Stylesheets\/\n\t\t on 2024-06-19T09:10:51Z.\n\t\t SAXON HE 9.8.0.15.\n\t\t   -->\n      <\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:53px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button aligncenter\"><a class=\"wp-block-button__link has-white-color has-text-color wp-element-button\" href=\"https:\/\/github.com\/CoBAM-editor\/CoBAM\/blob\/main\/1570%2002%2022%20CoBAM.xml\" style=\"border-radius:8px\">XML<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1570 02 22 Agust\u00edn Huneo, Cornelio Reyneri Goudano y Juan Harlemio (Lovaina) a Benito Arias Montano (Amberes) 22 de febrero de 1570 Identificador: 1570 02 22 \u00cdncipit: Placuit nobis uehementer consilium tuum&#8230; Manuscritos: (O) KBS, Ms. A 902, ff. 65r-66v. Impresos: (E1) Mac\u00edas, La Biblia Pol\u00edglota de Amberes, pp. 176-179; (E2) Dom\u00ednguez, Correspondencia, I, 362-367. [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1721,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-7478","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","czr-hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7478"}],"collection":[{"href":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7478"}],"version-history":[{"count":43,"href":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7478\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10604,"href":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7478\/revisions\/10604"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1721"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7478"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}