{"id":9009,"date":"2025-04-25T06:55:23","date_gmt":"2025-04-25T06:55:23","guid":{"rendered":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/?page_id=9009"},"modified":"2026-02-12T10:46:32","modified_gmt":"2026-02-12T10:46:32","slug":"1570-08-20","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/1570-08-20\/","title":{"rendered":"1570 08 20"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-2 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-center\" style=\"font-size:31px\">1570 08 20<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\" style=\"font-size:31px\">Augustinus Hunneus and Cornelius Reyneri Goudanus (Leuven) to Benito Arias Montano (Antwerp)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\" style=\"font-size:22px\">29 August 1570<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:28px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-1 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<div class=\"wp-block-cover is-light wp-duotone-unset-1\" style=\"min-height:103px;aspect-ratio:unset;\"><span aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-cover__background has-background-dim-10 has-background-dim\"><\/span><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1127\" height=\"423\" class=\"wp-block-cover__image-background wp-image-606\" alt=\"\" src=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-Gysbrechts-1.jpg\" data-object-fit=\"cover\" srcset=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-Gysbrechts-1.jpg 1127w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-Gysbrechts-1-300x113.jpg 300w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-Gysbrechts-1-1024x384.jpg 1024w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/cropped-Gysbrechts-1-768x288.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1127px) 100vw, 1127px\" \/><div class=\"wp-block-cover__inner-container is-layout-flow wp-block-cover-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-center has-white-color has-text-color has-medium-font-size\"><strong>METADATA<\/strong><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:10px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<html xmlns:tei=\"http:\/\/www.tei-c.org\/ns\/1.0\" lang=\"es\">\n   <head>\n      <meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text\/html; charset=utf-8\">\n   \n      <meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text\/html; charset=utf-8\">\n   <\/head>\n   <body>\n      <div style=\"background-color:White;border:solid 1px DimGrey;border-radius:5px;\">\n         <div style=\"margin-left: 15px; color: #1C1C1C;\">\n            <p><b>Identifier: <\/b>1570 08 20\n            <\/p>\n         <\/div>\n         <div style=\"margin-left: 15px; color: #1C1C1C;\">\n            <p><b>Incipit: <\/b>Vir doctissime, literae tuae ipso Assumptionis Beatae Virginis&#8230;\n            <\/p>\n         <\/div>\n         <div style=\"margin-left: 15px\">\n            <p><b>Manuscripts: <\/b><\/p>\n            <ul>\n                                          (O) KBS, Ms. A 902, f. 164r-165v.\n                                       \n            <\/ul>\n         <\/div>\n         <div style=\"margin-left: 15px\">\n            <p><b>Prints: <\/b><\/p>\n            <ul>(E1) Mac&iacute;as, <i>La Biblia Pol&iacute;glota de Amberes<\/i>, pp. 228-233; (E2) Dom&iacute;nguez, <i>Correspondencia<\/i>, I, 546-553.\n            <\/ul>\n         <\/div>\n         <div style=\"margin-left: 15px\">\n            <p><b>Critical edition, translation and notes: <\/b>Baldomero Mac&iacute;as Rosendo\n            <\/p>\n         <\/div>\n         <div style=\"margin-left: 15px\">\n            <p><b>Codification and digital edition: <\/b>Antonio D&aacute;vila P&eacute;rez\n            <\/p>\n         <\/div>\n      <\/div>\n   <\/body>\n<\/html>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p><strong>SUMMARY<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Agustinus Hunaeus and Cornelius Reyneri Goudanus once again correspond with BAM to address two points of disagreement with the project\u2019s supervisor. First, the length of the main prologue intended to precede the work, and second, the inclusion of the treatise <em>De arcano sermone<\/em>Regarding the first issue, they argue that a prologue as lengthy as the one drafted by BAM could be off-putting to readers embarking on such a voluminous work. Concerning <em>De arcano sermone<\/em> the censors are unequivocal in stating that all who have reviewed the work strongly advise against its inclusion.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>COMMENT<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>This letter, of which we reproduce related documents in 1570 08 23 and 1570 08 29, constitutes yet another example of the active collaboration provided by the University of Leuven in the Polyglot project through the theologians appointed for that purpose. As the work nears completion, communication between Antwerp and Leuven becomes increasingly frequent. The concerns raised in Leuven regarding the treatise <em>De arcano sermone<\/em> were well founded, for if the faithful were to learn that a literal translation from Hebrew is only one among several possible interpretations\u2014due to the language\u2019s lack of vowels and the fact that a single word can suggest multiple meanings\u2014 then the authority of the Vulgate would be seriously undermined. Nevertheless, BAM chose to include the treatise in the eighth volume alongside his other works of biblical scholarship; thus, when the work was later presented in Rome to seek approval from His Holiness, this treatise would become one of the most serious objections raised against the Biblia Regia.<\/p>\n\n\n\n<p>The body of the letter was written in the hand of a scribe. Huneus and Goudanus only affixed their original signatures.<\/p>\n\n\n\n<p>Rekers (<em>Arias Montano<\/em>,  p. 188) transcribed a portion of this letter, running from \u00abQuod ad Arcani\u00bb to \u00abquam nobis est notius\u00bb.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><strong>FACSIMILE<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-3 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:80%\">\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-5 is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-zoooom\"><img decoding=\"async\" width=\"621\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164r-621x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9004\" srcset=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164r-621x1024.jpg 621w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164r-182x300.jpg 182w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164r-768x1267.jpg 768w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164r-931x1536.jpg 931w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164r-7x12.jpg 7w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164r.jpg 1180w\" sizes=\"(max-width: 621px) 100vw, 621px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>KBS, Ms. A 902<\/strong>,<strong> f. 164r<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-zoooom\"><img decoding=\"async\" width=\"692\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164v-692x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9005\" srcset=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164v-692x1024.jpg 692w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164v-203x300.jpg 203w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164v-768x1136.jpg 768w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164v-1038x1536.jpg 1038w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164v-8x12.jpg 8w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164v.jpg 1277w\" sizes=\"(max-width: 692px) 100vw, 692px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>KBS, Ms. A 902<\/strong>,<strong> f. 164v<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-zoooom\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"737\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165r-737x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9006\" srcset=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165r-737x1024.jpg 737w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165r-216x300.jpg 216w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165r-768x1067.jpg 768w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165r-1106x1536.jpg 1106w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165r-9x12.jpg 9w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165r.jpg 1451w\" sizes=\"(max-width: 737px) 100vw, 737px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>KBS, Ms. A 902<\/strong>,<strong> f. 165r<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-zoooom\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"725\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165v-725x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9007\" srcset=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165v-725x1024.jpg 725w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165v-212x300.jpg 212w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165v-768x1085.jpg 768w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165v-1087x1536.jpg 1087w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165v-8x12.jpg 8w, https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165v.jpg 1384w\" sizes=\"(max-width: 725px) 100vw, 725px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>KBS, Ms. A 902<\/strong>,<strong> f. 165v<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:84px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:0px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-4 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<b>TEXT AND CRITICAL APPARATUS (VISUALIZATION OF XML-TEI MARKUP)<\/b>\n  \n   \n <!DOCTYPE html><html xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xhtml\" xml:lang=\"es\" lang=\"es\">\n   <head>\n      <meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text\/html; charset=UTF-8\"\/>\n      <!--THIS FILE IS GENERATED FROM AN XML MASTER. DO NOT EDIT (5)--><title>La correspondencia de Benito Arias Montano: edici\u00f3n cr\u00edtica digital \u2014 Agust\u00edn Huneo y Cornelio Goudano (Lovaina) a Benito Arias Montano [Amberes] &#8211; 20 de agosto de 1570<\/title><meta name=\"author\" content=\"Agust\u00edn Huneo y Cornelio Goudano\"\/>\n      <meta name=\"generator\" content=\"Text Encoding Initiative Consortium XSLT stylesheets\"\/>\n      <meta name=\"DC.Title\" content=\"La correspondencia de Benito Arias Montano: edici\u00f3n cr\u00edtica digital \u2014 Agust\u00edn Huneo y Cornelio Goudano (Lovaina) a Benito Arias Montano [Amberes] - 20 de agosto de 1570\"\/>\n      <meta name=\"DC.Type\" content=\"Text\"\/>\n      <meta name=\"DC.Format\" content=\"text\/html\"\/><link href=\"http:\/\/nl.ijs.si\/tei\/convert\/profiles\/test\/html\/jsi-tei.css\" rel=\"stylesheet\" type=\"text\/css\"\/><link rel=\"stylesheet\" media=\"print\" type=\"text\/css\" href=\"https:\/\/www.tei-c.org\/release\/xml\/tei\/stylesheet\/tei-print.css\"\/><\/head>\n   <body class=\"simple\" id=\"TOP\">\n      <div class=\"stdheader autogenerated\">\n        \n      <\/div>\n      <section class=\"source\" id=\"index.xml-group.1_text.1\">\n        \n         \n         <div class=\"tei_body\"><br><\/br>\n            <div class=\"pagebreak\" id=\"index.xml-pb-w7088805ab2b5b1b1b3b1\"><a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165v.jpg\" target=\"_blank\" onclick=\"window.open(this.href, this.target, 'width=400,height=600'); return false;\" rel=\"noopener\">[f. 165v]<\/a><\/div>\n            <div class=\"address\" id=\"index.xml-group.1_text.1_body.1_div.1\">\n               <h5><span class=\"head\">[<i>Sobrescrito<\/i>:]<\/span><\/h5>\n               <div>Clarissimo doctissimoque uiro, m<span title=\"tei:expan\" class=\"tei_expan\"><span class=\"ex\">agistro<\/span><\/span> n<span title=\"tei:expan\" class=\"tei_expan\"><span class=\"ex\">ostro<\/span><\/span>, doctori <span title=\"tei:name[@type=&#34;person&#34;]\" class=\"tei_persName\">B<span title=\"tei:expan\" class=\"tei_expan\"><span class=\"ex\">enedicto<\/span><\/span> Ariae Montano<\/span> in recensendis Bibliis Regiis <span title=\"tei:name[@type=&#34;person&#34;]\" class=\"tei_persName\">Philippi<\/span> Catholici Regis legato. <span title=\"tei:name[@type=&#34;place&#34;]\" class=\"tei_placeName\">Antuerpiam<\/span>.\n               <\/div>\n            <\/div>\n            <div class=\"anotation\" id=\"index.xml-group.1_text.1_body.1_div.2\">\n               <h5><span class=\"head\">[<i>Anotado en el margen, escritura de BAM, con escritura transversal<\/i>:]<\/span><\/h5>\n               <div><span class=\"date\">1570<\/span> <span title=\"tei:name[@type=&#34;place&#34;]\" class=\"tei_placeName\">Louanio<\/span>. Censorum Louaniensium de praefatione et <span class=\"titlem\">sacro sermone<\/span>. <span class=\"date\">13 Cal<span title=\"tei:expan\" class=\"tei_expan\"><span class=\"ex\">endas<\/span><\/span> Septemb<span title=\"tei:expan\" class=\"tei_expan\"><span class=\"ex\">ris<\/span><\/span><\/span>.\n               <\/div>\n            <\/div>\n            <div class=\"main_content\" id=\"index.xml-group.1_text.1_body.1_div.3\">\n             \n               <div class=\"pagebreak\" id=\"index.xml-pb-w7088805ab2b5b1b1b3b7b1\"><a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164r.jpg\" target=\"_blank\" onclick=\"window.open(this.href, this.target, 'width=400,height=600'); return false;\" rel=\"noopener\">[f. 164r]<\/a><\/div>\n               <div class=\"opener\">S<span title=\"tei:expan\" class=\"tei_expan\"><span class=\"ex\">alutem<\/span><\/span> p<span title=\"tei:expan\" class=\"tei_expan\"><span class=\"ex\">lurimam<\/span><\/span>.\n               <\/div>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">1<\/span>] Vir doct<span class=\"tei_expan\" title=\"tei:expan\"><span class=\"ex\">is<\/span><\/span>sime, literae tuae ipso Assumptionis B<span class=\"tei_expan\" title=\"tei:expan\"><span class=\"ex\">eatae<\/span><\/span> Virginis scriptae secundo ab hoc die nobis redditae sunt; quibus lectis, cognouimus\n                  te cogitare praefationis (quam ex tua collegeramus) exemplar in <span class=\"tei_placeName\" title=\"tei:name[@type=&#34;place&#34;]\">Hispaniam<\/span> mittere. Atqui nos eo consilio istud ad te misimus, et omne (ut nobis uidetur) prolixioris\n                  scripti argumentum in hoc compendium redegimus, ut reliqua ad di<span class=\"tei_del\" title=\"tei:del\">n<\/span>gnitatem et utilitatem operis regii facientia commode uel huius fini adiici, uel in\n                  alteram etiam praefationem, quam te meditari intellexeramus, reseruari possent; idque\n                  cum minori lectoris ad ipsum opus properantis fastidio. [<span style=\"font-weight:bold\">2<\/span>] Si quidem existimamus operi huiusmodi, quod tanta uoluminum et partium mole atque\n                  elegantia constat, breuissimam esse praefigendam praefationem, quae lectori statim\n                  totius operis argumentum, c<span class=\"tei_expan\" title=\"tei:expan\"><span class=\"ex\">aus<\/span><\/span>as et utilitatem proponat nec sua prolixitate in ipso limine lectorem offendat aut\n                  remoretur, cui longa restat uia, si totum opus reuoluere cupiat. Et quia opus per\n                  se elegans est, non eget multa commendatione; nam uino uendibili (ut aiunt) non opus\n                  est suspensa hedera. Atque hinc factum esse <span class=\"tei_choice\" title=\"tei:choice\"><span class=\"tei_sic\" title=\"tei:sic\">arbitramr<\/span><span class=\"tei_corr\" title=\"tei:corr\">arbitramur<\/span><\/span> ut antiquis Bibliis Complutensibus, <span class=\"tei_persName\" title=\"tei:name[@type=&#34;person&#34;]\">Leoni Decimo<\/span> Pontifici Maximo dedicatis, aut nulla aut exigua admodum prooemia sint praefixa.\n                  [<span style=\"font-weight:bold\">3<\/span>] Sed quandoquidem scribis regem eiusque consiliarios longissimam et libri modum aequantem\n                  (quod omnes hic miramur) desiderare praefationem, rogamus ut quicquid ad operis commendationem\n                  (ut erant ea capita quae de utilitate linguae primaeuae ad te misimus) facere putabis\n                  adiicias, aut secundam ep<span class=\"tei_expan\" title=\"tei:expan\"><span class=\"ex\">istu<\/span><\/span>lam addas ut tandem absolutum aliquod prooemium et co<span class=\"tei_expan\" title=\"tei:expan\"><span class=\"ex\">mmun<\/span><\/span>i consilio doctorumque uirorum (quos Louanium plurimos habet) iudicio approbatum in\n                  <span class=\"tei_placeName\" title=\"tei:name[@type=&#34;place&#34;]\">Hispaniam<\/span> mittatur, et non prius. Nostra enim sententia nunquam fuit ut ita ieiunum cum dictione\n                  tum argumento prooemium in <span class=\"tei_placeName\" title=\"tei:name[@type=&#34;place&#34;]\">Hispaniam<\/span> mitteretur, aut etiam ab <span class=\"tei_placeName\" title=\"tei:name[@type=&#34;place&#34;]\">Hispania<\/span> approbatum operi <span class=\"pagebreak\" id=\"index.xml-pb-w7088805ab2b5b1b1b3b7b5c31\"><a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164v.jpg\" target=\"_blank\" onclick=\"window.open(this.href, this.target, 'width=400,height=600'); return false;\" rel=\"noopener\">[f. 164v]<\/a><\/span> praefigeretur, cum hoc saeculum adeo doctum et in iudicando acutum in tali opere\n                  ciceronianam plane requirat praefationem, quae et dictionis elegantia lectoris animum\n                  afficiat et argumenti faecunditate<a class=\"notelink\" href=\"#App1\"><sup>1<\/sup><\/a>, citra prolixitatem t<span class=\"tei_expan\" title=\"tei:expan\"><span class=\"ex\">ame<\/span><\/span>n, ad opus legendum expeditum paratumque reddat. [<span style=\"font-weight:bold\">4<\/span>] Quapropter<a class=\"notelink\" href=\"#App2\"><sup>2<\/sup><\/a> rogamus magnopere ut eam quam misimus uel auctam (si uidetur) uel alterius ep<span class=\"tei_expan\" title=\"tei:expan\"><span class=\"ex\">istu<\/span><\/span>lae accessione completam ad nos cum titulis et epigraphis per te iam addendis remittas,\n                  antequam in <span class=\"tei_placeName\" title=\"tei:name[@type=&#34;place&#34;]\">Hispaniam<\/span> mittat<span class=\"tei_supplied\" title=\"tei:supplied\">ur<\/span>, ut aliquod prooemium paretur; quod non poterunt non probare omnes qui aliquid ea\n                  de re siue hic siue in <span class=\"tei_placeName\" title=\"tei:name[@type=&#34;place&#34;]\">Hispania<\/span> aut <span class=\"tei_placeName\" title=\"tei:name[@type=&#34;place&#34;]\">Italia<\/span> nouerint iudicare.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">5<\/span>] Quod ad <span class=\"titlem\">Arcani sermonis librum<\/span> attinet, eum post ultimas nostras ad te literas accuratius multo quam antea examinauimus,\n                  uariisque et doctissim<span class=\"tei_supplied\" title=\"tei:supplied\">is<\/span> uiris legendum dedimus. Nec ullus omnino fuit qui eum operi Complutensi addendum\n                  putaret. Nam docti cum tanta interpretum copia et textus<a class=\"notelink\" href=\"#App3\"><sup>3<\/sup><\/a> uarietate, si habeant Patrum commentarios, facile eo libro carebun<span class=\"tei_supplied\" title=\"tei:supplied\">t<\/span>. Indocti uero parum illius lectione ad intellegendum Sacras Literas ut<span class=\"tei_supplied\" title=\"tei:supplied\">e<\/span>rentur. [<span style=\"font-weight:bold\">6<\/span>] Omittimus quod res adeo obscure hic tractetur, ut uix sit hactenus inuentus ullus\n                  qui potuerit explicare quorsum ista tenderent aut quam utilitatem adferrent; nam prooemium\n                  quod primo capiti praefigitur, in ipso totius operis argumento explicando, propter\n                  sententiarum et phraseos nouitatem obscurissimum est adeo ut quo spectet et quid sibi\n                  uelit <span class=\"tei_del\" title=\"tei:del\">nesciatur<\/span> uix a quoquam intelligi potuerit. Existimant etiam nonnulli futuros multos qui eadem\n                  facilitate, qua haec affirmantur omnia reiicient, cum nullius scriptoris auctoritate\n                  et testimonio uocum significationes quae hic recensentur comprobari uiderint. Nam\n                  ex uariis Scripturae locis inter se collatis non posse semper certo de uocum significatione\n                  statui tibi quam nobis est notius.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">7<\/span>] Haec eo candore animi accipias petimus, uir humanissime atque doctissime, quo a\n                  nobis, tui amantissimis tuique no<span class=\"tei_expan\" title=\"tei:expan\"><span class=\"ex\">min<\/span><\/span>is et honoris <span class=\"tei_choice\" title=\"tei:choice\"><span class=\"tei_sic\" title=\"tei:sic\">studiossimis<\/span><span class=\"tei_corr\" title=\"tei:corr\">studiosissimis<\/span><\/span>, <span class=\"pagebreak\" id=\"index.xml-pb-w7088805ab2b5b1b1b3b7b9b7\"><a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165r.jpg\" target=\"_blank\" onclick=\"window.open(this.href, this.target, 'width=400,height=600'); return false;\" rel=\"noopener\">[f. 165r]<\/a><\/span> profecta sunt. [<span style=\"font-weight:bold\">8<\/span>] Quod si nostrum tibi non satisfacit iudicium, rogamus ut aliis uiris doctis, candidis\n                  t<span class=\"tei_expan\" title=\"tei:expan\"><span class=\"ex\">ame<\/span><\/span>n et ab omni assentatione alienis eadem perlegenda tradas eorumque sententiae acquiescas.\n                  Quod quidem te facturum ita esse, facile nobis propter innatam tuam humanitatem persuademus.\n               <\/p>\n               <div class=\"closer\">[<span style=\"font-weight:bold\">9<\/span>] Vale et tui amantes perge redamare.  <span title=\"tei:name[@type=&#34;place&#34;]\" class=\"tei_placeName\">Louanio<\/span>, <span class=\"date\">13 Cal<span title=\"tei:expan\" class=\"tei_expan\"><span class=\"ex\">endas<\/span><\/span> Septembris anno D<span title=\"tei:expan\" class=\"tei_expan\"><span class=\"ex\">omi<\/span><\/span>ni 1570<\/span>. \n                  <div class=\"signed\"><span title=\"tei:name[@type=&#34;person&#34;]\" class=\"tei_persName\">Augustinus Hunnaeus<\/span>,\n                  <\/div> \n                  <div class=\"signed\"><span title=\"tei:name[@type=&#34;person&#34;]\" class=\"tei_persName\">Cornelius Reyneri Goudanus<\/span>.\n                  <\/div>\n               <\/div>\n            <\/div>\n         <\/div>\n      <\/section>\n      \n      <div class=\"appcrit\">\n         <div class=\"app\" id=\"App1\"><span class=\"lemma\">faecunditate<\/span>] <span class=\"lemmawitness\">O, E2<\/span>; facunditate (E1)\n         <\/div>\n         <div class=\"app\" id=\"App2\"><span class=\"lemma\">Quapropter<\/span>] <span class=\"lemmawitness\">O, E2<\/span>; Quampropter (E1)\n         <\/div>\n         <div class=\"app\" id=\"App3\"><span class=\"lemma\">textus<\/span>] <span class=\"lemmawitness\">O, E2<\/span>; texti (E1)\n         <\/div>\n      <\/div>\n      <div class=\"stdfooter autogenerated\">\n         <div class=\"footer\">\n            <!--standard links to project, institution etc--><a class=\"plain\" href=\"\/en\/\"><\/a> \n         <\/div>\n         \n            <!--\n Generated from index.xml using XSLT stylesheets version 7.58.0\n\t\t based on http:\/\/www.tei-c.org\/Stylesheets\/\n\t\t on 2025-04-25T06:52:38Z.\n\t\t SAXON HE 9.8.0.15.\n\t\t   --><\/address>\n      <\/div>\n   <\/body>\n<\/html>\n\n\n\n<div style=\"height:56px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<b>TRANSLATION INTO SPANISH <br>AND NOTES<br><\/b>\n   \n    \n    <!DOCTYPE html><html xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xhtml\" xml:lang=\"es\" lang=\"es\">\n   <head>\n      <meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text\/html; charset=UTF-8\"\/>\n      <!--THIS FILE IS GENERATED FROM AN XML MASTER. DO NOT EDIT (5)--><title>La correspondencia de Benito Arias Montano: edici\u00f3n cr\u00edtica digital \u2014 Agust\u00edn Huneo y Cornelio Goudano (Lovaina) a Benito Arias Montano [Amberes] &#8211; 20 de agosto de 1570<\/title><meta name=\"author\" content=\"Agust\u00edn Huneo y Cornelio Goudano\"\/>\n      <meta name=\"generator\" content=\"Text Encoding Initiative Consortium XSLT stylesheets\"\/>\n      <meta name=\"DC.Title\" content=\"La correspondencia de Benito Arias Montano: edici\u00f3n cr\u00edtica digital \u2014 Agust\u00edn Huneo y Cornelio Goudano (Lovaina) a Benito Arias Montano [Amberes] - 20 de agosto de 1570\"\/>\n      <meta name=\"DC.Type\" content=\"Text\"\/>\n      <meta name=\"DC.Format\" content=\"text\/html\"\/><link href=\"http:\/\/nl.ijs.si\/tei\/convert\/profiles\/test\/html\/jsi-tei.css\" rel=\"stylesheet\" type=\"text\/css\"\/><link rel=\"stylesheet\" media=\"print\" type=\"text\/css\" href=\"https:\/\/www.tei-c.org\/release\/xml\/tei\/stylesheet\/tei-print.css\"\/><\/head>\n   <body class=\"simple\" id=\"TOP\">\n      <div class=\"stdheader autogenerated\">\n        \n      <\/div>\n      \n      <section class=\"translation\" id=\"index.xml-group.1_text.2\">\n       \n         <div class=\"tei_body\"><br><\/br>\n            <div class=\"pagebreak\" id=\"index.xml-pb-w7088805ab2b5b1b3b1b1\"><a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165v.jpg\" target=\"_blank\" onclick=\"window.open(this.href, this.target, 'width=400,height=600'); return false;\" rel=\"noopener\">[f. 165v]<\/a><\/div>\n            <div class=\"address\" id=\"index.xml-group.1_text.2_body.1_div.1\">\n               <h5><span class=\"head\">[<i>Sobrescrito<\/i>:]<\/span><\/h5>\n               <div>Al muy distinguido y docto var\u00f3n el doctor Benito Arias Montano, maestro nuestro,\n                  legado del rey cat\u00f3lico Felipe para la supervisi\u00f3n de la Biblia Regia. Amberes. \n               <\/div>\n            <\/div>\n            <div class=\"anotation\" id=\"index.xml-group.1_text.2_body.1_div.2\">\n               <h5><span class=\"head\">[<i>Anotado en el margen, escritura de BAM, con escritura transversal<\/i>:]<\/span><\/h5>\n               <div>1570. De Lovaina. De los censores de Lovaina acerca del prefacio y sobre el lenguaje\n                  sagrado. 20 de agosto.\n               <\/div>\n            <\/div>\n            <div class=\"main_content\" id=\"index.xml-group.1_text.2_body.1_div.3\">\n               \n               <div class=\"pagebreak\" id=\"index.xml-pb-w7088805ab2b5b1b3b1b7b1\"><a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164r.jpg\" target=\"_blank\" onclick=\"window.open(this.href, this.target, 'width=400,height=600'); return false;\" rel=\"noopener\">[f. 164r]<\/a><\/div>\n               <div class=\"opener\">Un cordial saludo. <\/div>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">1<\/span>] Doct\u00edsimo var\u00f3n, la carta que nos escribi\u00f3 vuestra merced el mismo d\u00eda de la Asunci\u00f3n\n                  de la Santa Virgen, nos lleg\u00f3 al d\u00eda siguiente; y una vez le\u00edda, entendimos que ten\u00eda\n                  en mente enviar a Espa\u00f1a una copia del prefacio que hab\u00edamos sacado del de vuestra\n                  merced. Sin embargo, nosotros lo enviamos a vuestra merced con ese prop\u00f3sito, y recogimos\n                  en este compendio (seg\u00fan nuestro criterio) todo el argumento del otro escrito m\u00e1s\n                  extenso, para que todo lo dem\u00e1s que hace referencia a la dignidad y utilidad de esta\n                  obra regia pueda a\u00f1adirse c\u00f3modamente al final de este mismo o reservarse para el\n                  otro prefacio que entendimos que planeaba vuestra merced; reduci\u00e9ndole as\u00ed la molestia\n                  al lector que se apresura hacia la obra misma. [<span style=\"font-weight:bold\">2<\/span>] Pues tenemos en cuenta que a una obra de esta \u00edndole, que consta de tan gran n\u00famero\n                  de vol\u00famenes y partes, y con tanta elegancia, se le debe poner un prefacio lo m\u00e1s\n                  breve posible, que le d\u00e9 a entender al lector enseguida el argumento de toda la obra,\n                  las causas a que responde y su utilidad, y que no desagrade o entretenga en el comienzo\n                  mismo a este a quien le queda por delante un largo camino si desea ver la obra completa.\n                  Y dado que la obra es elegante por s\u00ed misma, no necesitar\u00e1 mucha recomendaci\u00f3n; pues\n                  el vino que se vende bien (seg\u00fan dicen) no necesita la yedra colgada.<a class=\"link_ref\" id=\"reference1\" href=\"#note1\" title=\"1 Erasm. Adag II 6 20 Vino uendibili suspensa hedera nihil opus. Id est uera uirtus non eget alienis praeconiis. Aut res praecl...\">1<\/a> Y por ello, creemos que a la antigua Biblia Complutense, dedicada al Papa Le\u00f3n X,\n                  no se les puso ning\u00fan proemio, o era muy breve. [<span style=\"font-weight:bold\">3<\/span>] Pero teniendo en cuenta que el rey mismo y sus consejeros, seg\u00fan vuestra merced\n                  nos escribe, quieren un prefacio extenso y de las dimensiones de un libro (lo cual\n                  nos ha dejado aqu\u00ed a todos sorprendidos), rogamos a vuestra merced que a\u00f1ada cualquier\n                  cosa que piense poner para recomendaci\u00f3n de la obra (como eran estos cap\u00edtulos que\n                  le enviamos acerca de la utilidad de la lengua originaria), o agregue una segunda\n                  ep\u00edstola, para que por fin se env\u00ede a Espa\u00f1a alg\u00fan proemio acabado y aprobado por\n                  decisi\u00f3n com\u00fan y por el criterio de hombres doctos (de los cuales hay muchos en Lovaina),\n                  y no antes. Pues nuestro criterio nunca ha sido que se enviara a Espa\u00f1a un proemio\n                  tan escu\u00e1lido, tanto en el contenido como en la expresi\u00f3n; ni tampoco que una vez\n                  aprobado en Espa\u00f1a <span class=\"pagebreak\" id=\"index.xml-pb-w7088805ab2b5b1b3b1b7b5b9\"><a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164v.jpg\" target=\"_blank\" onclick=\"window.open(this.href, this.target, 'width=400,height=600'); return false;\" rel=\"noopener\">[f. 164v]<\/a><\/span> se pusiera en la obra sin m\u00e1s, puesto que nuestra generaci\u00f3n, tan docta y tan perspicaz\n                  a la hora de juzgar, exige en una obra de este tenor un prefacio plenamente ciceroniano,\n                  el cual no solo capte la benevolencia del lector con la elegancia del discurso, sino\n                  que con la elocuencia del argumento, sin hacerse prolijo, lo deje preparado y dispuesto\n                  para leer la obra. [<span style=\"font-weight:bold\">4<\/span>] Por lo que rogamos a vuestra merced encarecidamente que la ep\u00edstola que le enviamos,\n                  nos la devuelva aumentada (si as\u00ed le parece) o rematada con la adici\u00f3n de una segunda\n                  ep\u00edstola junto con los t\u00edtulos y los ep\u00edgrafes por vuestra merced ya a\u00f1adidos, antes\n                  de que se mande a Espa\u00f1a, para que se prepare otro proemio; lo cual no podr\u00e1n dejar\n                  de aprobar todos los que aqu\u00ed o en Espa\u00f1a o en Italia sepan apreciar algo de esto.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">5<\/span>] Por lo que respecta al tratado <span class=\"titlem\">Del lenguaje arcano<\/span>, despu\u00e9s de la \u00faltima carta que enviamos a vuestra merced, lo hemos examinado con\n                  mucho m\u00e1s detenimiento que antes, y se lo dimos a diversos varones muy doctos para\n                  que lo leyeran. Y no hubo ni siquiera uno que pensara que este tratado se deb\u00eda a\u00f1adir\n                  a la obra complutense.<a class=\"link_ref\" id=\"reference2\" href=\"#note2\" title=\"2 Obs\u00e9rvese el juicio desfavorable que los te\u00f3logos de Lovaina recogen sobre el tratado De arcano sermone. Esta obra se convert...\">2<\/a> Pues los hombres doctos, con tan gran abundancia de int\u00e9rpretes y variedad de textos,\n                  si tienen los comentarios de los Padres, f\u00e1cilmente prescindir\u00e1n de este tratado.\n                  Y por su parte, la gente corriente se va a servir poco de su lectura para comprender\n                  las Sagradas Escrituras. [<span style=\"font-weight:bold\">6<\/span>] Y eso dejando aparte el hecho de que su contenido se trata aqu\u00ed con tanta oscuridad,\n                  que apenas hemos podido encontrar todav\u00eda alguien que haya sido capaz de explicar\n                  cu\u00e1l es la finalidad de esto o qu\u00e9 utilidad aporta; pues el proemio que est\u00e1 al frente\n                  del primer cap\u00edtulo, para explicar en \u00e9l todo el contenido de la obra, a causa de\n                  lo inusual de las ideas y de las frases, es tan intrincado, que apenas nadie ha podido\n                  entender cu\u00e1l es su finalidad o qu\u00e9 pretende. Incluso algunos consideran que habr\u00e1\n                  muchos que con esta misma facilidad con que se hacen estas afirmaciones, las rechazar\u00e1n\n                  todas, cuando vean que el significado de las palabras que aqu\u00ed se examinan no est\u00e1\n                  respaldado por la autoridad ni por el testimonio de ning\u00fan autor. Pues a partir de\n                  la comparaci\u00f3n de varios pasajes de las Escrituras, no se puede siempre establecer\n                  con seguridad el significado de los vocablos, lo cual vuestra merced lo sabe mejor\n                  que nosotros.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">7<\/span>] Pedimos a vuestra merced, var\u00f3n human\u00edsimo y doct\u00edsimo, que reciba esto con el mismo\n                  candor con el que lo hemos expresado nosotros, que somos muy afectos suyos y muy celosos\n                  de su nombre y de su honra. <span class=\"pagebreak\" id=\"index.xml-pb-w7088805ab2b5b1b3b1b7b9b3\"><a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165r.jpg\" target=\"_blank\" onclick=\"window.open(this.href, this.target, 'width=400,height=600'); return false;\" rel=\"noopener\">[f. 165r]<\/a><\/span> [<span style=\"font-weight:bold\">8<\/span>] Y si no satisface a vuestra merced nuestro juicio, le pedimos que se lo entregue\n                  a otros hombres eruditos, pero eso s\u00ed, sencillos e imparciales, para que lo lean y\n                  se contente vuestra merced con su juicio. Lo cual estamos seguros de que lo har\u00e1 vuestra\n                  merced dada su innata humanidad.\n               <\/p>\n               <div class=\"closer\">[<span style=\"font-weight:bold\">9<\/span>] Adi\u00f3s y mantenga en la amistad de vuestra merced a los que le son afectos. Desde\n                  Lovaina, a 20 de agosto del a\u00f1o del Se\u00f1or de 1570. \n                  <div class=\"signed\">Agust\u00edn Huneo,<\/div> \n                  <div class=\"signed\">Cornelio Reyneri de Gouda.<\/div>\n               <\/div>\n            <\/div>\n         <\/div>\n         <div class=\"tei_back\">\n            <div class=\"notes\" id=\"index.xml-group.1_text.2_back.1_div.1\">\n              \n               <div class=\"note\" id=\"note1\"><span class=\"noteLabel\">Note: <\/span><a class=\"link_ref\" href=\"#reference1\" title=\"1\">1<\/a> Erasm. <span class=\"titlem\">Adag<\/span> II, 6, 20: \u00abVino uendibili suspensa hedera nihil opus. Id est uera uirtus non eget\n                  alienis praeconiis. Aut res praeclarae per se placent neque desiderant exoticam commendationem.\n                  Sumptum apparet a cauponum more, qui uinariis tabernis signum hederaceum solent praetendere\u00bb\n                  (\u00abAl vino que se vende bien no le hace falta una hiedra colgada. Es decir, la verdadera\n                  virtud no necesita elogios ajenos. Las cosas excelentes agradan por s\u00ed mismas y no\n                  requieren una recomendaci\u00f3n ex\u00f3tica. Parece tomado de la costumbre de los taberneros,\n                  que suelen colgar una se\u00f1al con forma de hiedra en las tabernas de vino\u00bb).\n               <\/div>\n               <div class=\"note\" id=\"note2\"><span class=\"noteLabel\">Note: <\/span><a class=\"link_ref\" href=\"#reference2\" title=\"2\">2<\/a> Obs\u00e9rvese el juicio desfavorable que los te\u00f3logos de Lovaina recogen sobre el tratado <span class=\"titlem\">De arcano sermone<\/span>. Esta obra se convertir\u00e1 m\u00e1s tarde en Roma en uno de los puntos de ataque contra\n                  la Pol\u00edglota.\n               <\/div>\n            <\/div>\n         <\/div>\n      <\/section>\n      \n      <div class=\"stdfooter autogenerated\">\n         <div class=\"footer\">\n            <!--standard links to project, institution etc--><a class=\"plain\" href=\"\/en\/\"><\/a> \n         <\/div>\n         \n            <!--\n Generated from index.xml using XSLT stylesheets version 7.58.0\n\t\t based on http:\/\/www.tei-c.org\/Stylesheets\/\n\t\t on 2025-04-25T06:52:38Z.\n\t\t SAXON HE 9.8.0.15.\n\t\t   --><\/address>\n      <\/div>\n   <\/body>\n<\/html>\n\n\n\n<div style=\"height:47px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<b>TEXT (WITHOUT VISUALIZATION OF <br>XML-TEI MARKUP)<br><\/b>\n   \n   <!DOCTYPE html><html xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xhtml\" xml:lang=\"es\" lang=\"es\">\n   <head>\n      <meta http-equiv=\"Content-Type\" content=\"text\/html; charset=UTF-8\"\/>\n      <!--THIS FILE IS GENERATED FROM AN XML MASTER. DO NOT EDIT (5)--><title>La correspondencia de Benito Arias Montano: edici\u00f3n cr\u00edtica digital \u2014 Agust\u00edn Huneo y Cornelio Goudano (Lovaina) a Benito Arias Montano [Amberes] &#8211; 20 de agosto de 1570<\/title><meta name=\"author\" content=\"Agust\u00edn Huneo y Cornelio Goudano\"\/>\n      <meta name=\"generator\" content=\"Text Encoding Initiative Consortium XSLT stylesheets\"\/>\n      <meta name=\"DC.Title\" content=\"La correspondencia de Benito Arias Montano: edici\u00f3n cr\u00edtica digital \u2014 Agust\u00edn Huneo y Cornelio Goudano (Lovaina) a Benito Arias Montano [Amberes] - 20 de agosto de 1570\"\/>\n      <meta name=\"DC.Type\" content=\"Text\"\/>\n      <meta name=\"DC.Format\" content=\"text\/html\"\/><link href=\"http:\/\/nl.ijs.si\/tei\/convert\/profiles\/test\/html\/jsi-tei.css\" rel=\"stylesheet\" type=\"text\/css\"\/><link rel=\"stylesheet\" media=\"print\" type=\"text\/css\" href=\"https:\/\/www.tei-c.org\/release\/xml\/tei\/stylesheet\/tei-print.css\"\/><\/head>\n   <body class=\"simple\" id=\"TOP\">\n      <div class=\"stdheader autogenerated\">\n        \n      <\/div>\n      <section class=\"source\" id=\"index.xml-group.1_text.1\">\n        \n         \n         <div class=\"tei_body\"><br><\/br>\n            <div class=\"pagebreak\" id=\"index.xml-pb-w7088805ab2b5b1b1b3b1\"><a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165v.jpg\" target=\"_blank\" onclick=\"window.open(this.href, this.target, 'width=400,height=600'); return false;\" rel=\"noopener\">[f. 165v]<\/a><\/div>\n            <div class=\"address\" id=\"index.xml-group.1_text.1_body.1_div.1\">\n               <h5><span class=\"head\">[<i>Sobrescrito<\/i>:]<\/span><\/h5>\n               <div>Clarissimo doctissimoque uiro, magistro nostro, doctori Benedicto Ariae Montano in recensendis Bibliis Regiis Philippi Catholici Regis legato. Antuerpiam.\n               <\/div>\n            <\/div>\n            <div class=\"anotation\" id=\"index.xml-group.1_text.1_body.1_div.2\">\n               <h5><span class=\"head\">[<i>Anotado en el margen, escritura de BAM, con escritura transversal<\/i>:]<\/span><\/h5>\n               <div>1570 Louanio. Censorum Louaniensium de praefatione et <span class=\"titlem\">sacro sermone<\/span>. 13 Calendas Septembris.\n               <\/div>\n            <\/div>\n            <div class=\"main_content\" id=\"index.xml-group.1_text.1_body.1_div.3\">\n             \n               <div class=\"pagebreak\" id=\"index.xml-pb-w7088805ab2b5b1b1b3b7b1\"><a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164r.jpg\" target=\"_blank\" onclick=\"window.open(this.href, this.target, 'width=400,height=600'); return false;\" rel=\"noopener\">[f. 164r]<\/a><\/div>\n               <div class=\"opener\">Salutem plurimam.\n               <\/div>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">1<\/span>] Vir doctissime, literae tuae ipso Assumptionis Beatae Virginis scriptae secundo ab hoc die nobis redditae sunt; quibus lectis, cognouimus\n                  te cogitare praefationis (quam ex tua collegeramus) exemplar in Hispaniam mittere. Atqui nos eo consilio istud ad te misimus, et omne (ut nobis uidetur) prolixioris\n                  scripti argumentum in hoc compendium redegimus, ut reliqua ad dignitatem et utilitatem operis regii facientia commode uel huius fini adiici, uel in\n                  alteram etiam praefationem, quam te meditari intellexeramus, reseruari possent; idque\n                  cum minori lectoris ad ipsum opus properantis fastidio. [<span style=\"font-weight:bold\">2<\/span>] Si quidem existimamus operi huiusmodi, quod tanta uoluminum et partium mole atque\n                  elegantia constat, breuissimam esse praefigendam praefationem, quae lectori statim\n                  totius operis argumentum, causas et utilitatem proponat nec sua prolixitate in ipso limine lectorem offendat aut\n                  remoretur, cui longa restat uia, si totum opus reuoluere cupiat. Et quia opus per\n                  se elegans est, non eget multa commendatione; nam uino uendibili (ut aiunt) non opus\n                  est suspensa hedera. Atque hinc factum esse arbitramur ut antiquis Bibliis Complutensibus, Leoni Decimo Pontifici Maximo dedicatis, aut nulla aut exigua admodum prooemia sint praefixa.\n                  [<span style=\"font-weight:bold\">3<\/span>] Sed quandoquidem scribis regem eiusque consiliarios longissimam et libri modum aequantem\n                  (quod omnes hic miramur) desiderare praefationem, rogamus ut quicquid ad operis commendationem\n                  (ut erant ea capita quae de utilitate linguae primaeuae ad te misimus) facere putabis\n                  adiicias, aut secundam epistulam addas ut tandem absolutum aliquod prooemium et communi consilio doctorumque uirorum (quos Louanium plurimos habet) iudicio approbatum in\n                  Hispaniam mittatur, et non prius. Nostra enim sententia nunquam fuit ut ita ieiunum cum dictione\n                  tum argumento prooemium in Hispaniam mitteretur, aut etiam ab Hispania approbatum operi <span class=\"pagebreak\" id=\"index.xml-pb-w7088805ab2b5b1b1b3b7b5c31\"><a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-164v.jpg\" target=\"_blank\" onclick=\"window.open(this.href, this.target, 'width=400,height=600'); return false;\" rel=\"noopener\">[f. 164v]<\/a><\/span> praefigeretur, cum hoc saeculum adeo doctum et in iudicando acutum in tali opere\n                  ciceronianam plane requirat praefationem, quae et dictionis elegantia lectoris animum\n                  afficiat et argumenti faecunditate, citra prolixitatem tamen, ad opus legendum expeditum paratumque reddat. [<span style=\"font-weight:bold\">4<\/span>] Quapropter rogamus magnopere ut eam quam misimus uel auctam (si uidetur) uel alterius epistulae accessione completam ad nos cum titulis et epigraphis per te iam addendis remittas,\n                  antequam in Hispaniam mittatur, ut aliquod prooemium paretur; quod non poterunt non probare omnes qui aliquid ea\n                  de re siue hic siue in Hispania aut Italia nouerint iudicare.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">5<\/span>] Quod ad <span class=\"titlem\">Arcani sermonis librum<\/span> attinet, eum post ultimas nostras ad te literas accuratius multo quam antea examinauimus,\n                  uariisque et doctissimis uiris legendum dedimus. Nec ullus omnino fuit qui eum operi Complutensi addendum\n                  putaret. Nam docti cum tanta interpretum copia et textus uarietate, si habeant Patrum commentarios, facile eo libro carebunt. Indocti uero parum illius lectione ad intellegendum Sacras Literas uterentur. [<span style=\"font-weight:bold\">6<\/span>] Omittimus quod res adeo obscure hic tractetur, ut uix sit hactenus inuentus ullus\n                  qui potuerit explicare quorsum ista tenderent aut quam utilitatem adferrent; nam prooemium\n                  quod primo capiti praefigitur, in ipso totius operis argumento explicando, propter\n                  sententiarum et phraseos nouitatem obscurissimum est adeo ut quo spectet et quid sibi\n                  uelit uix a quoquam intelligi potuerit. Existimant etiam nonnulli futuros multos qui eadem\n                  facilitate, qua haec affirmantur omnia reiicient, cum nullius scriptoris auctoritate\n                  et testimonio uocum significationes quae hic recensentur comprobari uiderint. Nam\n                  ex uariis Scripturae locis inter se collatis non posse semper certo de uocum significatione\n                  statui tibi quam nobis est notius.\n               <\/p>\n               <p>[<span style=\"font-weight:bold\">7<\/span>] Haec eo candore animi accipias petimus, uir humanissime atque doctissime, quo a\n                  nobis, tui amantissimis tuique nominis et honoris studiosissimis, <span class=\"pagebreak\" id=\"index.xml-pb-w7088805ab2b5b1b1b3b7b9b7\"><a href=\"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/KBS-A-902-f-165r.jpg\" target=\"_blank\" onclick=\"window.open(this.href, this.target, 'width=400,height=600'); return false;\" rel=\"noopener\">[f. 165r]<\/a><\/span> profecta sunt. [<span style=\"font-weight:bold\">8<\/span>] Quod si nostrum tibi non satisfacit iudicium, rogamus ut aliis uiris doctis, candidis\n                  tamen et ab omni assentatione alienis eadem perlegenda tradas eorumque sententiae acquiescas.\n                  Quod quidem te facturum ita esse, facile nobis propter innatam tuam humanitatem persuademus.\n               <\/p>\n               <div class=\"closer\">[<span style=\"font-weight:bold\">9<\/span>] Vale et tui amantes perge redamare.  Louanio, 13 Calendas Septembris anno Domini 1570. \n                  <div class=\"signed\">Augustinus Hunnaeus,\n                  <\/div> \n                  <div class=\"signed\">Cornelius Reyneri Goudanus.\n                  <\/div>\n               <\/div>\n            <\/div>\n         <\/div>\n      <\/section>\n      \n      \n      <div class=\"stdfooter autogenerated\">\n         <div class=\"footer\">\n            <!--standard links to project, institution etc--><a class=\"plain\" href=\"\/en\/\"><\/a> \n         <\/div>\n         \n            <!--\n Generated from index.xml using XSLT stylesheets version 7.58.0\n\t\t based on http:\/\/www.tei-c.org\/Stylesheets\/\n\t\t on 2025-04-25T06:52:38Z.\n\t\t SAXON HE 9.8.0.15.\n\t\t   --><\/address>\n      <\/div>\n   <\/body>\n<\/html>\n\n\n\n<div style=\"height:53px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button aligncenter\"><a class=\"wp-block-button__link has-white-color has-text-color wp-element-button\" href=\"https:\/\/github.com\/CoBAM-editor\/CoBAM\/blob\/main\/1570%2008%2020%20CoBAM.xml\" style=\"border-radius:8px\">XML<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1570 08 20 Agust\u00edn Huneo y Cornelio Reyneri Goudano (Lovaina) a Benito Arias Montano (Amberes) 20 de agosto de 1570 Identificador: 1570 08 20 &Iacute;ncipit: Vir doctissime, literae tuae ipso Assumptionis Beatae Virginis&#8230; Manuscritos: (O) KBS, Ms. A 902, f. 164r-165v. Impresos: (E1) Mac&iacute;as, La Biblia Pol&iacute;glota de Amberes, pp. 228-233; (E2) Dom&iacute;nguez, Correspondencia, I, [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1721,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-9009","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","czr-hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9009"}],"collection":[{"href":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9009"}],"version-history":[{"count":28,"href":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9009\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10701,"href":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9009\/revisions\/10701"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1721"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lacorrespondenciadebenitoariasmontano.online\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}