The Correspondence of Benito Arias Montano. Digital Critical Edition

1570 04 19

Andreas Masius (Zevenaar) to Benito Arias Montano (Antwerp)

19 April 1570

METADATA

Identifier: 1570 04 19

Incipit: Mitto ad Plantinum nostrum, mi Aria, grammaticam Syricam…

Manuscripts:

    (O) KBS, Ms. A 902, ff. 150r-[150bis-v].

Prints:

    (E1) Macías, La Biblia Políglota de Amberes, pp. 180-183; (E2) Domínguez, Correspondencia, I, 390-395.

Critical edition, translation and notes: Baldomero Macías Rosendo

Codification and digital edition: Antonio Dávila Pérez

SUMMARY

Masius has sent Plantin the Syriac grammar. He has dedicated this contribution to BAM, but asks the Spanish Hebraist to change the dedication if deemed appropriate. Regarding the edition of the Septuagint printed in the Polyglot of Alcalá, Masius criticises that it includes many later interpolations, which makes it diverge form the original text.

COMMENT

The Grammatica linguae Syricaehich is included in the sixth volume of the Polyglot, had not been envisaged in the original plan, but rather responds to an invitation made on the spot by Plantin to the orientalist Andreas Masius. After consulting with BAM. and Guy Le Fèvre, Plantin proposes to Masius, in a letter dated 27 February 1570, that he complete his contribution to the Bible with this grammar of the Syriac language.

The Complutensian edition of the Greek version of the Old Testament known as the Septuagint, whose text was reprinted in the Antwerp Polyglot, exerted a notable influence on sixteenth- and seventeenth-century editions, as it was the first complete printing of that version. However, voices such as that of Andreas Masius soon began to criticise it as an eclectic version. Indeed, wherever the Septuagint departs from the Hebrew, the Complutensian edition follows other, more literal versions: that of Aquila, marked by its adherence to the Hebrew text; that of Theodotion, which merely corrected the Septuagint on the basis of the Masoretic text; or that of Symmachus, which is a genuine Greek translation, though more faithful to the Hebrew than the Septuagint itself. These criticisms —though by no means unfounded— have been qualified in light of advances in biblical philology and the identification of the manuscripts used by the Complutensian editors, which make the Complutensian text the most important source available today for studying this Old Testament translation in the Lucianic recension.

FACSIMILE

TEXT AND CRITICAL APPARATUS (WITH VISUALIZATION OF XML-TEI MARKUP) La correspondencia de Benito Arias Montano: edición crítica digital — Andrés Masio (Zevenaar) a Benito Arias Montano (Amberes) – 19 de abril de 1570


[Sobrescrito:]
Reuerendo domino Benedicto Ariae Montano, theologo dignissimo, amico suo obseruandissimo. Andouerpiam.
[Anotado por otra mano, en el margen, con escritura transversal:]
1570. ZeneueraZeuenera. Andreae Masii 13 Calendas Maii.
Domino Benedicto ArriaeAriae Montano Andreas Masius salutem dicit.

[1] Mitto ad Plantinum nostrum, mi ArriaAria, grammaticam Syricam, quam ego, ut potui, raptim composui. Eam tibi inscripsi me sperans me ea re tibi posse gratificari, neque enim alio officio possum. Tu tibi titulum formabis ut uoles. [2] Immo, si ita uis et te illius puerilis doctrinae pudet, non feram egre si tuum nomen cum alio commutaueris, cum lectoris dico, aut Plantini, aut cuius tu existimabis. Neque enim perspecta est mihi hac . in re uoluntas tua neque tibi obtrudere uelim munusculum parum gratum.

[3] De ea tralatione Graeca quam Complutenses peruulgarunt, scribebam tibi pauca e Cliuis; post ostendi nostro Plantino digitis quod res est, cum apud me esset,1 hoc est, ea quae Complutenses passim addiderunt ad illam quae Graecam tralationem, quae iam olim omnium manibus teritur, . esse pleraque omnia Origenis studio ex Aquila, Symmacho, Theodotione per asteriscos olim infarta2 cum in Hebraeo exstarent, neque essent a LXXII repraesentata. Quod propter non satis recte Complutenses illam illam suam aeditionem τoῖς ἑβδoμήκovτα δυo adscripserunt. Est enim uulgaris illa multo purior. Rectius mixtam uocassent aut ab OrigineOrigene expletam siue interpolatam, quamquam ne hanc quidem bona fide dederunt. Multa enim ubique omiserunt, quae cum . LXXII de suo addidissent ad id quod est in Hebraeo, tamquam uates et diuino afflati spiritu, ut autumat Augustinus, Origenes obelisco notarat ut ostenderet in Hebraeo non haberi. Complutenses enim id operam dedisse magno studio uidentur, ut quam proxime Hebraeum exprimerent; quod sane facere non debebant propter LXXII interpretum et antiquitatem et autoritatem. [4] Haec ego compertissima habeo. Est enim illa Origenis mixta editio cum suis asteriscis et obeliscis aliisque notis apud me, sed in linguam Syricam κατὰ λέξιv traducta, ex ipsis Hexaplis quae in Caesariensi bibliotheca seruabantur. Est, inquam, illa apud me, non integra, sed in fragmentis, quae Plantino ostendi.

[5] Nondum facerem finem loquendi tecum, mi ArriaAria, nisi grauissime laborarem ex capite et destillatione, quod malum contraxi ex uento Borea qui, cum nuper Cliuos irem atque rursus inde redirem. Nam ille nos hic dies iam complures uehementer infestat.

[6] Vale et tuum Andream Masium redamato. Ex Zeuenera, XIII Kalendas Maiias MDLXX.

esset,] O, E2; post esset imum punctum posuit (E2)
infarta] O, E2; inferta (E1)
TRANSLATION INTO SPANISH
AND NOTES
La correspondencia de Benito Arias Montano: edición crítica digital — Andrés Masio (Zevenaar) a Benito Arias Montano (Amberes) – 19 de abril de 1570


[Sobrescrito:]
Al reverendo señor Benito Arias Montano, teólogo dignísimo y amigo suyo respetabilísimo. Amberes.
[Anotado por otra mano, en el margen, con escritura transversal:]
1570. Desde Zevenaar. De Andrés Masio, a 19 de abril.
Andrés Masio saluda al señor Benito Arias Montano.

[1] Le envío a nuestro amigo Plantino, mi querido Arias, la gramática siria que he compuesto precipitadamente como he podido. La he dedicado a vuestra merced con la esperanza de poderle complacer con ello, pues no puedo con ningún otro servicio. Vuestra merced le pondrá el título como le parezca bien.1 [2] Es más, si así lo quiere y se avergüenza de estos rudimentos, no me ofenderé si cambia el nombre de vuestra merced por el de otro, por el del lector digo, o el de Plantino, o el de quien vuestra merced considere oportuno. Pues en este asunto no he tenido en cuenta la voluntad de vuestra merced, y no quisiera encajarle un regalillo poco grato.

[3] Acerca de la traducción griega que los complutenses divulgaron, ya escribía a vuestra merced unos renglones desde Clèves;2 después le he mostrado a Plantino, cuando estuvo en mi casa, su verdadero valor, a saber, lo que los complutenses le añadieron por doquier a aquella versión griega, la cual desde hace tiempo está en manos de todos, ya lo había intercalado en su mayoría Orígenes, por medio de asteriscos, a partir de las versiones de Aquila, de Símmaco y de Teodoción, cuando algo de esto estaba en el texto hebreo y, en cambio, no había sido recogido por los setenta y dos intérpretes.3 Por lo cual, no procedieron con corrección los complutenses al atribuirle a los setenta y dos intérpretes aquella edición suya. Y de hecho, está mucho más depurado aquel texto ordinario. Con mayor propiedad la deberían haber llamado edición mixta, o bien edición completada o interpolada a partir de la de Orígenes, aunque ni siquiera ofrecieron esta con exactitud. Y en efecto, omitieron por todas partes muchas cosas que, dado que los setenta y dos intérpretes las habían añadido por su cuenta respecto al texto hebreo, cuales profetas inspirados por el Espíritu Santo, como afirma San Agustín,4 Orígenes las había señalado con obeliscos para indicar que faltaban en el original hebreo. Pues los complutenses parecen haberse esforzado con gran empeño en recoger el texto hebreo con la mayor exactitud; lo cual no estaban en su derecho de hacerlo debido a la antigüedad y autoridad de los setenta y dos intérpretes. [4] Esto lo tengo por más que seguro, pues poseo aquella edición mixta de Orígenes con sus asteriscos, obeliscos y demás signos, aunque traducida literalmente a la lengua siria a partir de la propia Hexapla que se conservan en la biblioteca de Cesarea. Poseo, como digo, aquella edición, aunque no íntegra, sino en fragmentos, los cuales se los he mostrado a Plantino.

[5] No dejaría aún de hablar con vuestra merced, mi querido Arias, si no me aquejase el dolor de cabeza y el catarro que he cogido a causa del Bóreas cuando iba hace poco a Clèves y regresaba luego. Pues aquel viento ya hace bastantes días que nos azota con virulencia aquí.

[6] Adiós, y corresponda vuestra merced a la amistad de su amigo Andrés Masio. Desde Zevenaar, a 19 de abril de 1570.

Note: 1 El tratado de Masio vio la luz con el siguiente título: Grammatica linguae Syricae, inuentore atque auctore Andrea Masio: opus nouum et a nostris hominibus adhuc non tractatum, quod laboriosa animaduersione atque notatione uocalium aliorumque punctorum Syricorum quibusque dictionibus in optimis emendatissimisque libris appositorum ille nuper composuit (Antuerpiae: ex officina Christophori Plantini, 1571). Puede verse una copia digitalizada de la obra en DIGIBUG.
Note: 2 Cf. carta nº 1568 10 10.
Note: 3 Todas estas traducciones griegas del texto del Antiguo Testamento fueron recogidas por Orígenes en la Hexapla. La traducción de Aquila se caracterizó por su afán de literalidad y apego al texto hebreo, sin considerar las exigencias de la lengua griega. Teodoción no hizo una traducción completa, sino que se limitó a corregir el texto de los 70 a partir del hebreo. Símmaco, por su parte, sí ofreció una traducción completa del Antiguo Testamento, siguiendo el texto hebreo, pero adaptándolo al mismo tiempo al espíritu de la lengua griega.
Note: 4 Aug. Ciu. Dei, 18, 43.
TEXT (WITHOUT VISUALISATION
OF XML-TEI MARKUP)
La correspondencia de Benito Arias Montano: edición crítica digital — Andrés Masio (Zevenaar) a Benito Arias Montano (Amberes) – 19 de abril de 1570


[Sobrescrito:]
Reuerendo domino Benedicto Ariae Montano, theologo dignissimo, amico suo obseruandissimo. Andouerpiam.
[Anotado por otra mano, en el margen, con escritura transversal:]
1570. Zeuenera. Andreae Masii 13 Calendas Maii.
Domino Benedicto Ariae Montano Andreas Masius salutem dicit.

[1] Mitto ad Plantinum nostrum, mi Aria, grammaticam Syricam, quam ego, ut potui, raptim composui. Eam tibi inscripsi sperans me ea re tibi posse gratificari, neque enim alio officio possum. Tu tibi titulum formabis ut uoles. [2] Immo, si ita uis et te illius puerilis doctrinae pudet, non feram egre si tuum nomen cum alio commutaueris, cum lectoris dico, aut Plantini, aut cuius tu existimabis. Neque enim perspecta est mihi hac in re uoluntas tua neque tibi obtrudere uelim munusculum parum gratum.

[3] De ea tralatione Graeca quam Complutenses peruulgarunt, scribebam tibi pauca e Cliuis; post ostendi nostro Plantino digitis quod res est, cum apud me esset, hoc est, ea quae Complutenses passim addiderunt ad illam Graecam tralationem, quae iam olim omnium manibus teritur, esse pleraque omnia Origenis studio ex Aquila, Symmacho, Theodotione per asteriscos olim infarta cum in Hebraeo exstarent, neque essent a LXXII repraesentata. Quod propter non satis recte Complutenses illam suam aeditionem τoῖς ἑβδoμήκovτα δυo adscripserunt. Est enim uulgaris illa multo purior. Rectius mixtam uocassent aut ab Origene expletam siue interpolatam, quamquam ne hanc quidem bona fide dederunt. Multa enim ubique omiserunt, quae cum LXXII de suo addidissent ad id quod est in Hebraeo, tamquam uates et diuino afflati spiritu, ut autumat Augustinus, Origenes obelisco notarat ut ostenderet in Hebraeo non haberi. Complutenses enim id operam dedisse magno studio uidentur, ut quam proxime Hebraeum exprimerent; quod sane facere non debebant propter LXXII interpretum et antiquitatem et autoritatem. [4] Haec ego compertissima habeo. Est enim illa Origenis mixta editio cum suis asteriscis et obeliscis aliisque notis apud me, sed in linguam Syricam κατὰ λέξιv traducta, ex ipsis Hexaplis quae in Caesariensi bibliotheca seruabantur. Est, inquam, illa apud me, non integra, sed in fragmentis, quae Plantino ostendi.

[5] Nondum facerem finem loquendi tecum, mi Aria, nisi grauissime laborarem ex capite et destillatione, quod malum contraxi ex uento Borea, cum nuper Cliuos irem atque rursus inde redirem. Nam ille nos hic dies iam complures uehementer infestat.

[6] Vale et tuum Andream Masium redamato. Ex Zeuenera, XIII Kalendas Maiias MDLXX.

en_GBEnglish (UK)