[Añadido por BAM en el margen superior izquierdo: ]
Iohannis Sambuci historiographi Caesareii.
[1] Praefationem non modo sanam, eruditam et piam, sed omnis generis ornamentis et artificii politam flosculis iterum, opera non intermissa, perlegi. Cuius dignitas tanto consilio et operi facile respondebit. Laudo studium et adhibitas uigilias, amplector sensus e ueris principiis salutis coelestisque disciplinae profectasprofectos, progressus ordinatos, rationes expedite confectas, consectaria non ἀvακόλoυθα. Ac sine ullius offensa dico me in homine Hispano, theologo praesertim, uix tantam rerum tractationem stilo exquisito deprehendisse. Nemo est, Aria, qui summi regis altam et solidam in rem Christi uoluntatem et impensas non in coelum extollat, omnibus omnino uictoriis, insulis recens uel antea repertis aut ad nauigationes notatis non anteferat. [2] Sed de me iudicium te fallit quod ex amore et sermonibus Plantini hausisti, qui a me putas2 aliquid prolegomenis addi aut demi posse. Conscius mihi sum et Euripidis illud tueor: βάρoς δὲ καὶ τόδ΄ ἐστίv, αἰvεῖσθαι λίαv. Veruntamen qui a puero linguarum commendationem philosophiamque sum secutus a tanto uiro laudari mihi non iniucundum est.
[Añadido por BAM en el margen izquierdo: ]
Sunt et alia diuersa argumenta in eadem epistola.
[3] Et quando amicitiae libertatem concedis, illud non reticebo: nos in Germania ὡς πλείστoυς tenere nullo pacto aut conditionibus obiectis neque tollendam neque negligendam esse sacrorum uernacula lingua intelligentiam et lectionem, cum hoc tamen, ut Scripturae interpretatio et mysteriorum enunciatio praefectis3 Ecclesiae salua sit, audacia temere docendi aut commentandi uulgo reprimatur, caritatis in monendo arguendoque uis ualeat, odium et morbus priuatus minuatur, secessiones et idiognostae non plus quam uniuersus sanctorum Spiritu Dei munitorum sensus possit. Sed neque dona caelestia et authoritatem christianam unico loco aut sede concludimus, etiamsi Toleti sit. Modo caetera conueniant non maioris Pontificem aestimamus. Necessarium tamen caput praecipuaque membra, quibus nitatur coetus diuinus, quos sequamur nosque committamus, secundum Deum, omnes boni profitentur. Haec si non nihil duriora uidentur, rationes copiosae sunt a defensoribus expositae; nec meum est pluribus tractare. [4] Amo te de sensu in Plantinum;4 quidquid in eum contuleris, publice feceris. Vtinam per facultates [f. 168r] illius rebus copiosius liceret consulere! Prolixe illud declararem. Vestrum est, quibus expeditiora sunt omnia, ornare iuuareque tales per quos beneficii gratia in omnem redundat posteritatem.
[5] Si quid apud regem, quod sponte uelle uideris, de me inieceris5aut aliquando effeceris, prosequar officium memoria constanti. Verum qui amiciciam6 non utilitatibus metior, sustinebo me atque oblectabo tuis eleganter et amantissime scriptis literis cui, nisi saepius scripsero, prouocatus indignus necessitudine optata fuero.
[6] Vale. Kalendis Iunii 1570. Vienna.
[Posdata:][7] Si ingratum tibi non erit, aut significabis, mittam fortasse proxime aliquot meas in Nouum Testamentum obseruationes, obiter dum ueteres codices uerso, annotatas. Iterum uale, mi optime et doctissime Aria, meque diligere pergito.
