The Correspondence of Benito Arias Montano. Digital Critical Edition

1570 08 29

Augustinus Hunneus and Cornelius Reyneri Goudanus (Leuven) to Benito Arias Montano (Antwerp)

29 August 1570

METADATA

Identifier: 1570 08 29

Incipit: Literas tuas, uir doctissime et humanissime…

Manuscripts:

    (O) KBS, Ms. A 902, ff. 35r-36v.

Prints:

    (E1) Macías, La Biblia Políglota de Amberes, pp. 238-239; (E2) Domínguez, Correspondencia, I, 558-561.

Critical edition, translation and notes: Baldomero Macías Rosendo

Codification and digital edition: Antonio Dávila Pérez

SUMMARY

The censors support BAM’s decision to send a copy of the prologue to Spain, together with all the attached censures and judgments, so that the king and his advisors may make the final decision on the matter. Regarding the treatise De arcano sermonewhile acknowledging that it contains nothing contrary to the Catholic faith, the Leuven censors nonetheless recommend that it not be included in the Polyglot. They also agree with BAM’s suggestion to submit the treatise to the evaluation of other scholars, without disclosing the author’s identity.

COMMENT

Agustín Huneo and Cornelio Reyneri, who here briefly reply to Arias Montano’s previous letter, once again address the matters discussed in the most recent documents: the preface to the Antwerp Polyglot Bible and the treatise. De arcano sermone.

The text of the letter was written by a scribe; only the signatures of Hunneus and Reyneri are autograph. In the digital edition of this letter, we provide facsimiles despite the poor quality of the available reproduction. Once we obtain a better copy, we will proceed to replace the images.

FACSIMILE

TEXT AND CRITICAL APPARATUS (VISUALIZATION OF XML-TEI MARKUP) La correspondencia de Benito Arias Montano: edición crítica digital — Agustín Huneo y Cornelio Goudano (Lovaina) a Benito Arias Montano [Amberes] – 29 de agosto de 1570


[Sobrescrito:]
Doctissimo uiro domino domino Benedicto Ariae Montano in recensendis Bibliis Regiis ex1Philippi Catholici Regis mandato procuratori et legato. Antuerpiam.
[Anotado en el margen, escritura de BAM, con escritura transversal:]
1570. Censorum Louaniensium de praefatione et Apparatu. 4 Calendas Septembris.

[1] Literas tuas, uir doctissime et humanissime, 10 Calendas Septembris datas heri accepimus. Quibus lectis, magnopere nos recreauit quod literas nostras eodem animi candore quo a nobis profectae erant te accepisse, legisse et intellexisse cognouimus. Effecitque ista tua humanitas ut in censendo (quod decere arbitrabamur ueros et candidos censores) semper fuerimus liberrimi, non attendentes a quo esset profectum, sed quid fuerit de quo nostrum petebatur iudicium. [2] Quod de praefatione scribis cum omnium censuris in Hispaniam mittenda non improbamus, modo per hoc absoluendo operi nulla fiat mora quae sit . rei publicae uel alicui priuatae personae fraudi aut detrimento.

[3] Arcani sermonis partem per notum et fidelem nuncium remittimus, eique ut fideliter Plantino reddat mandauimus. Eius lectio neminem quidem (quod nos sciamus) offendit quoad catholicae fidei puritatem, sed quoad ea quae scripsimus. [4] Magnopere autem tuum consilium probamus ut diuersissimis uiris doctis et uariorum palatorum hominibus eundem librum, etiam tacito auctoris nomine seu expuncto (si ita uidetur) titulo, legendum et examinandum tradas, ut tanto syncerius, tanquam de ignoti auctoris opere, sententiam suam tibi prodant.

[5] Vale, uir integerrime, et cuncta quae scribimus pro tuo candore candide interpretare. Louanii, 4 Calendas Septembris anno 1570. Vestri ex animo,
Augustinus Hunnaeus, plusquam 12 dies aegrotus,
Cornelius Reyneri Goudanus.
ex] O, E2; omisit (E1)
TRANSLATION INTO SPANISH
AND NOTES
La correspondencia de Benito Arias Montano: edición crítica digital — Agustín Huneo y Cornelio Goudano (Lovaina) a Benito Arias Montano [Amberes] – 29 de agosto de 1570


[Sobrescrito:]
Al doctísimo varón el señor don Benito Arias Montano, legado y comisionado por orden del rey católico Felipe para la supervisión de la Biblia Regia. Amberes.
[Anotado en el margen, escritura de BAM, con escritura transversal:]
1570. De los censores de Lovaina acerca del prefacio y el Aparato. 29 de agosto.

[1] Su carta, varón doctísimo y humanísimo, con fecha del 23 de agosto,1 la recibimos ayer. La cual, una vez leída, nos recreó en gran medida, porque supimos que vuestra merced había recibido, leído y entendido nuestra carta con la misma buena intención con que nosotros se la habíamos remitido. Y ha conseguido esa humanidad suya, que le caracteriza, que al emitir nuestra censura (lo que consideramos que cuadra a los censores verdaderos y sinceros) hayamos actuado siempre con entera libertad, sin atender a quién era el autor, sino considerando solo cuál era el valor de esto sobre lo que se pedía nuestra opinión. [2] Respecto a lo que nos escribe vuestra merced acerca de enviar a España el prefacio junto con las censuras de todos, no lo desaprobamos; con tal que ello no provoque ningún retraso en la conclusión de la obra, que pueda defraudar o perjudicar al interés público o a algún particular.

[3] Una parte del tratado Sobre el lenguaje arcano la enviamos con un mensajero conocido y fiable, y se lo hemos encomendado a él para que se lo lleve a Plantino sin falta. La lectura de este tratado no ofende a nadie (al menos que nosotros sepamos) en lo que a la pureza de la fe católica se refiere, pero sí en lo que respecta a lo que ya escribimos. [4] Y estamos completamente de acuerdo con la decisión de vuestra merced de entregar este libro a diversos hombres sabios y de variados paladares para que lo lean y lo examinen, incluso sin indicar el nombre del autor, o con el título borrado (si así le parece) a fin de que manifiesten su opinión a vuestra merced con mayor sinceridad, como si se tratara de una obra de autor desconocido.

[5] Adiós, varón irreprochable; y todo cuanto escribimos, interprételo con llaneza como corresponde al candor de vuestra merced. En Lovaina, a 29 de agosto de 1570. Afectuosamente suyos,
Agustín Huneo, enfermo durante más de doce días,
Cornelio Reyneri de Gouda.
Note: 1 Véase carta número 1570 08 23.
TEXT (WITHOUT VISUALIZATION OF
XML-TEI MARKUP)
La correspondencia de Benito Arias Montano: edición crítica digital — Agustín Huneo y Cornelio Goudano (Lovaina) a Benito Arias Montano [Amberes] – 29 de agosto de 1570


[Sobrescrito:]
Doctissimo uiro domino domino Benedicto Ariae Montano in recensendis Bibliis Regiis ex Philippi Catholici Regis mandato procuratori et legato. Antuerpiam.
[Anotado en el margen, escritura de BAM, con escritura transversal:]
1570. Censorum Louaniensium de praefatione et Apparatu. 4 Calendas Septembris.

[1] Literas tuas, uir doctissime et humanissime, 10 Calendas Septembris datas heri accepimus. Quibus lectis, magnopere nos recreauit quod literas nostras eodem animi candore quo a nobis profectae erant te accepisse, legisse et intellexisse cognouimus. Effecitque ista tua humanitas ut in censendo (quod decere arbitrabamur ueros et candidos censores) semper fuerimus liberrimi, non attendentes a quo esset profectum, sed quid fuerit de quo nostrum petebatur iudicium. [2] Quod de praefatione scribis cum omnium censuris in Hispaniam mittenda non improbamus, modo per hoc absoluendo operi nulla fiat mora quae sit rei publicae uel alicui priuatae personae fraudi aut detrimento.

[3] Arcani sermonis partem per notum et fidelem nuncium remittimus, eique ut fideliter Plantino reddat mandauimus. Eius lectio neminem quidem (quod nos sciamus) offendit quoad catholicae fidei puritatem, sed quoad ea quae scripsimus. [4] Magnopere autem tuum consilium probamus ut diuersissimis uiris doctis et uariorum palatorum hominibus eundem librum, etiam tacito auctoris nomine seu expuncto (si ita uidetur) titulo, legendum et examinandum tradas, ut tanto syncerius, tanquam de ignoti auctoris opere, sententiam suam tibi prodant.

[5] Vale, uir integerrime, et cuncta quae scribimus pro tuo candore candide interpretare. Louanii, 4 Calendas Septembris anno 1570. Vestri ex animo,
Augustinus Hunnaeus, plusquam 12 dies aegrotus,
Cornelius Reyneri Goudanus.
en_GBEnglish (UK)