1568 08 16

Felipe II (Madrid) a Benito Arias Montano (Amberes)

16 de agosto de 1568

METADATOS

Identificador: 1568 08 16

Íncipit: Por relaçión de Çayas havíamos entendido el discurso de vuestro viage….

Manuscritos:

    (B1) AGS, E 540/150; (B2) AGS, E 1570, lib. 104, f. 85r; (B3) AGS, E 1570, lib. 104, f. 90r; (B4) AGS, E 1570, lib. 103, ff. 12v-13r.

Impresos:

    (E1) González Carvajal, «Elogio histórico», p. 150; (E2) Codoin, p. 129; (E3) Domínguez, Correspondencia, I, 92-93.

Edición crítica y notas: Antonio Dávila Pérez

Codificación y edición digital: Antonio Dávila Pérez

RESUMEN

Felipe II se alegra de saber que BAM llegó sano y salvo a los Países Bajos para poder iniciar el proyecto de la Políglota. También fue de su agrado enterarse por la carta de 6 de julio de 1568 de BAM, tanto de las tareas realizadas por BAM en Amberes y Lovaina como de las buenas referencias sobre Plantino y Curiel. El Rey envía a BAM una carta para la Universidad de Lovaina, como este le solicitó en su carta anterior.

COMENTARIO

Esta carta es respuesta a la carta de BAM a Felipe II del 6 de julio de 1568 (cf. 1568 07 06).

De esta carta solo nos queda la minuta o borrador conservado en Simancas, en distintos testimonios (aunque nosotros tomamos como base de nuestra edición el B1). Junto con el original de esta misiva, que no hemos podido localizar, se envió a BAM una carta de Felipe II a la Universidad de Lovaina con fecha del 15 de agosto de 1568, documento que vio la luz en el primer tomo de la Biblia Políglota de Amberes.

FACSÍMILES

TEXTO Y APARATO CRÍTICO (CON VISUALIZACIÓN DE MARCADO XML-TEI) La correspondencia de Benito Arias Montano: edición crítica digital — Felipe II (Madrid) a Benito Arias Montano Amberes – 16 de agosto de 1568


[Anotado en el margen, con escritura transversal:]
11 de agosto 1568. Al doctor Arias Montano. Recibida.
El Rey

Doctor Arias Montano, nuestro capellán:1

[1] Por relaçión de Çayas havíamos entendido el discurso de vuestro viage, y el trabajo y peligro que havíades passado en mar y en2 tierra, y holgado de que en fin huviéssedes3 llegado a salvamento4 y dado tan buen principio al negoçio dessa impressión.5 [2] Pero mucho más hemos holgado holgamos de ver por vuestra carta de VI6 de julio la particularidad de lo que hasta aquel día havíades hecho y tratado, assí aý como en Lovayna, y la satisfaçión que mostráis tener de7 la suficiencia de Plantino8 y de la assistencia y buen recaudo que os da Hierónimo de Curiel, que con esto y vuestro cuydado y buena diligençia tenemos por çierto que la obra saldrá con el cumplimiento de perfectión que conviene y se pretende.

[3] Yo he mandado escrivir a la Universidad de Lovayna en la forma que advertís, y va con esta mi carta, para que vos se la podáis llevar o remitir como mejor os paresçiere. [4] De Madrid, a XVI9 de agosto M D L XVIII.10

Yo el Rey.11

Çayas.

nuestro capellán] B1, B3, E1, E2, E3; omiserunt (B2, B4)
en] B1, B2, B3, B4, E1, E3; omisit (E2)
huviéssedes] B1, B2, B3, B4, E1, E3; hubiéredes (E2)
salvamento] B1, B2, B3, B4, E1, E3; salvamente (E2)
impressión] B1, B2, B3, E1, E2, E3; imprission (B4)
VI] B1, B2, B3, B4, E3; seis (E1); ; 27 (E2)
de] B1, B2, B3, B4, E2, E3; en (E1)
suficiencia de Plantino ] B1, B2, B3, E1, E2, E3; sufficençia de Platino (B4)
XVI] B1, B2, B3, B4, E2, E3; 16 (E1)
M D L XVIII] B1; 1568 (B2, B4, E3); ; 1569 (B3); ; de 1568 (E1, E2)
Yo el Rey] B2, B3, B4, E2, E3; omiserunt (B1, E1)
TEXTO Y NOTAS (SIN VISUALIZACIÓN DE MARCADO XML-TEI) La correspondencia de Benito Arias Montano: edición crítica digital — Felipe II (Madrid) a Benito Arias Montano Amberes – 16 de agosto de 1568


[Anotado en el margen, con escritura transversal:]
11 de agosto 1568.1 Al doctor Arias Montano. Recibida.
El Rey

Doctor Arias Montano, nuestro capellán:

[1] Por relaçión de Çayas havíamos entendido el discurso de vuestro viage, y el trabajo y peligro que havíades passado en mar y en tierra, y holgado de que en fin huviéssedes llegado a salvamento y dado tan buen principio al negoçio dessa impressión.[2] Pero mucho más holgamos de ver por vuestra carta de VI de julio2 la particularidad de lo que hasta aquel día havíades hecho y tratado, assí aý como en Lovayna, y la satisfaçión que mostráis tener de la suficiencia de Plantino y de la assistencia y buen recaudo que os da Hierónimo de Curiel, que con esto y vuestro cuydado y buena diligençia tenemos por çierto que la obra saldrá con el cumplimiento de perfectión que conviene y se pretende.

[3]Yo he mandado escrivir a la Universidad de Lovayna en la forma que advertís, y va con esta mi carta,3 para que vos se la podáis llevar o remitir como mejor os paresçiere. [4] De Madrid, a XVI de agosto M D L XVIII.

Yo el Rey.

Çayas.

Nota: 1 Error evidente en la anotación de la fecha de la carta, que fue realmente escrita y firmada el 16 de agosto.
Nota: 2 Cf. 1568 07 06.
Nota: 3 La carta del Rey a la Universidad de Lovaina lleva fecha del 15 de agosto. El propio BAM había hecho ver al monarca la conveniencia de este escrito: «Fuera para ellos grande merced y consuelo haverles yo traýdo alguna letra de Vuestra Magest[ad, que dizen que dende antes d’estas turbas no han visto ninguna, en las quales ya Vuestra Magestad de más sabe quán officiosos y constantes se mostraron en servicio de Dios y de la iglesia cathólica y de Vuestra Magestad» (Arias Montano a Felipe II, 6 de julio de 1568, nº 1568 07 06). El pasaje central de la misiva de Felipe II, publicada en la Biblia Políglota, Biblia Sacra, tomo I, [pp. 43 y 49], reza así: «Idem etiam Benedictus sibi ab istius Academiae Theologis operam, sedulitatem et omne ad hanc quam molimur impressionem opportunum officium ultro ac libenter oblata promissaque esse narrauit; atque ea in re uestrum erga sacrosanctam religionem ergaque nos eximium studium et singularem fidem plurimum commendans; quantum etiam sibi istius Vniuersitatis pietas, ordo, decor, disciplina, exercitatio, denique uniuersa ratio placuerit, significauit […] Placuit igitur nobis, has ad uos literas dare, quibus ea quae ille de uobis, de officiis, studiisque uestris ac de integra istius insignis Vniuersitatis re, scripserit, iucunda fuisse testemur; atque oblata a uobis ad dictorum Bibliorum commodissimam expeditionem, omnia consilii, operae ac sedulitatis officia, praeter publicam ecclesiasticae rei (quae in hoc opere agitur et uobis communis quoque esse debet) curam, fidelis etiam nos obsequii et diligentis studii nomine, inter alia uestra, quae iam constant quaeque porro expectantur, peculiariter acceptum iri confirmemus». La respuesta de la Universidad de Lovaina a dicha carta de Felipe II apareció también publicada en Biblia Sacra, tomo I, [pp. 51-53].
es_ESEspañol